Pałac Brühla w filmie dokumentalnym

Odbudowa zachodniej pierzei Placu Piłsudskiego zakłada przywrócenie zniszczonych podczas wojny Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla, a także trzech kamienic przy ulicy Królewskiej. Obecnie trwają przygotowania do ostatniego etapu prac archeologicznych na terenie Pałacu Brühla, który niemiecki okupant wysadził w powietrze 18 grudnia 1944 roku.

Pierwszy etap badań archeolodzy przeprowadzili w 2023 roku. Były to pierwsze tak szeroko zakrojone prace na tym terenie od czasu powojennego uprzątnięcia ruin. Ich przebieg oraz odkrycia zostały zarejestrowane przez kamerę. Właśnie z tych materiałów powstał film dokumentalny, który prezentuje tysiące artefaktów wydobytych z ziemi oraz opowieści specjalistów przybliżających historię pałacu.

Przez niespełna godzinę widzowie poznają dzieje tego miejsca od XVII wieku po czasy współczesne. W materiale pojawiają się także archiwalne ujęcia międzywojennej Warszawy oraz Pałacu Brühla. W filmie wypowiadają się m.in. Alina Barczyk, Artur Bojarski, Wojciech Borkowski, Maciej Grabowski, Michał Grabowski, Marzenna Kasprzycka, Tomasz Leszkowicz, Jerzy S. Majewski, Grzegorz Mika, Adam Perłakowski, Adrian Sobieszczański, Anna Maria Wierzbicka i Wojciech Wółkowski.

Archeolodzy odkrywają skarby spod ziemi

Po wygrodzeniu terenu i zabezpieczeniu go przez saperów w czerwcu i lipcu 2023 roku archeolodzy rozpoczęli kilkumiesięczne prace między reliktami Pałacu Saskiego a ulicą Wierzbową. Przez pół roku krok po kroku odsłaniali kolejne warstwy dawnego dziedzińca pałacowego oraz pozostałości oficyn, kordegard i XIX-wiecznej kamienicy.

Każda kolejna warstwa przynosiła nowe znaleziska. W sumie archeolodzy wydobyli i zadokumentowali blisko dziesięć tysięcy artefaktów. Badania pozwoliły również zweryfikować wcześniejsze analizy wykonane przy użyciu nowoczesnych technologii geofizycznych.

Do najbardziej spektakularnych odkryć należy połowicznie zachowana rzeźba „Chwała”, niezwykle podobna do tej, która do dziś stoi w głównej alei Ogrodu Saskiego. Wśród znalezisk znalazł się także szklany gładzik używany do wygładzania lnu. O emocjach towarzyszących odkrywaniu takich przedmiotów oraz o zagadkach, jakie kryją niektóre artefakty, archeolodzy opowiadają właśnie w filmie „Z ruin Warszawy: Pałac Brühla”.

Historia pałacu przy ulicy Wierzbowej

Historia tego miejsca zaczęła się w latach czterdziestych XVII wieku, gdy powstał tu pałac dla wojewody sandomierskiego Jerzego Ossolińskiego. Budowla zachwycała bogactwem dekoracji, reprezentacyjną fasadą ozdobioną posągami królów oraz nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi. W pałacu działały między innymi dwie windy, co w tamtych czasach było w Warszawie prawdziwą nowością.

W połowie XVIII wieku rezydencję przejął Henryk Brühl, saski minister i bliski współpracownik Augusta III. To właśnie od jego nazwiska pałac wziął swoją nazwę. Brühl zlecił rozbudowę i przebudowę rezydencji. Powstały mansardowe dachy, bogate dekoracje rzeźbiarskie oraz ogrody, a dziedziniec podzielono na dwie części.

Kolejne zmiany nastąpiły pod koniec XVIII wieku pod kierunkiem Dominika Merliniego. W różnych okresach pałac był siedzibą Ambasady Rosyjskiej, a po rozbiorach również władz pruskich i francuskich.

Ostatnia wielka przebudowa odbyła się w latach trzydziestych XX wieku. Po wyprowadzce Centralnego Urzędu Telegrafu do pałacu przeniosło się Ministerstwo Spraw Zagranicznych odrodzonej Rzeczypospolitej. Projekt Bohdana Pniewskiego przywrócił elewacji XVIII-wieczny charakter i stworzył reprezentacyjne wnętrza dla dyplomacji oraz ministra Józefa Becka.

Od strony południowej powstał wówczas modernistyczny pawilon Becka, który umożliwiał przyjmowanie zagranicznych gości na najwyższym poziomie. Jednym z pierwszych był rumuński król Karol II. Niestety już kilka lat później pałac przejęli naziści. W czasie okupacji mieściła się tu siedziba gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera. W grudniu 1944 roku budynek został wysadzony w powietrze i zamienił się w ruinę.

Dziś jego historia znów wraca na światło dzienne dzięki pracy archeologów i historyków. Film „Z ruin Warszawy: Pałac Brühla” pozwala zobaczyć nie tylko efekty ich badań, lecz także niezwykłe przedmioty wydobyte spod ziemi w samym sercu stolicy.

Materiał można obejrzeć na platformie TVP VOD.

Tytuł: Z RUIN WARSZAWY 

Link: https://vod.tvp.pl/filmy-dokumentalne,163/z-ruin-warszawy,2732242  

Rakowiecka zamknięta w weekend

W weekend ulica Rakowiecka zostanie zamknięta na odcinku od Kazimierzowskiej do Puławskiej. Kierowcy muszą liczyć się ze zmianami w organizacji ruchu. Nie będzie możliwości wyjazdu na Rakowiecką z ulic Kazimierzowskiej, Wiśniowej, Starościńskiej oraz Sandomierskiej. Na ulicach Kazimierzowskiej i Wiśniowej, pomiędzy Narbutta a Rakowiecką, ruch będzie odbywał się w obu kierunkach. Dwukierunkowy ruch zostanie wprowadzony również na ulicach Sandomierskiej, Rejtana i Starościńskiej.

Utrudnienia będzie można ominąć, korzystając z równoległych ulic Madalińskiego lub Stefana Batorego.

Kiedy Rakowiecka zostanie otwarta

W poniedziałek ulica Rakowiecka zostanie ponownie otwarta na odcinku pomiędzy Kazimierzowską a Puławską. Nie oznacza to jednak zakończenia wszystkich prac. Nadal zamknięty pozostanie fragment od Kazimierzowskiej do alei Niepodległości. Wykonawca musi dokończyć oznakowanie poziome, przeprogramować sygnalizację świetlną oraz zsynchronizować ją z systemem na sąsiednich ulicach.

Cała ulica Rakowiecka ma zostać otwarta do połowy kwietnia. Przywrócony zostanie także skręt przez torowisko na skrzyżowaniu z Puławską. Ostatnim etapem inwestycji będą nasadzenia nowej zieleni, które potrwają do czerwca.

Projekt „Budowa trasy tramwajowej do Wilanowa wraz z zakupem taboru oraz infrastrukturą towarzyszącą, Faza II” jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko na lata 2021–2027. Całkowity koszt projektu wynosi 2 058 985 636,54 zł, z czego dofinansowanie unijne sięga 900 milionów złotych.

Ustawowe ramy odbudowy

Odbudowa obiektów tworzących zachodnią pierzeję placu marszałka Józefa Piłsudskiego prowadzona jest na podstawie ustawy z 11 sierpnia 2021 roku dotyczącej przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie. Zgodnie z jej zapisami budynki zostaną odtworzone w historycznym kształcie architektonicznym z dnia 31 sierpnia 1939 roku, czyli ostatniego dnia przed wybuchem II wojny światowej.

Ustawa zakłada, że w odbudowanych gmachach znajdą się przestrzenie przeznaczone dla Kancelarii Senatu RP oraz Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego. Przewidziano również miejsce dla działalności kulturalnej, edukacyjnej i społecznej. Ze względu na ogólny charakter tych zapisów, szczególnie w odniesieniu do funkcji społecznych, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zdecydowało się na przeprowadzenie konsultacji publicznych, których celem jest doprecyzowanie sposobu zagospodarowania przestrzeni.

Etapy procesu analitycznego

Proces analiz i konsultacji, zainicjowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obejmuje kilka etapów. Pierwszym z nich była analiza otoczenia odbudowywanych obiektów, uwzględniająca kontekst społeczny, kulturalny oraz lokalizacyjny. Następnie opracowanie uzupełniono o zestawienie przykładów podobnych realizacji z innych miast i krajów, które mogą stanowić inspirację przy projektowaniu funkcji nowych przestrzeni.

Uwzględniono zarówno rekonstrukcje historycznych budynków, jak i współczesne obiekty, które z powodzeniem łączą funkcje użytkowe dla mieszkańców i turystów. Na tej podstawie przeprowadzono warsztaty foresightowe z udziałem przedstawicieli różnych środowisk społecznych, kulturalnych i gospodarczych. Spotkania odbyły się w Pałacu Czapskich w Warszawie, będącym przykładem udanej powojennej odbudowy obiektu o charakterze publicznym.

Ostatnim etapem procesu jest otwarta ankieta skierowana do mieszkańców i przyszłych użytkowników. Uczestnicy mają możliwość zapoznania się z materiałem filmowym prezentującym odbudowywany kompleks oraz z koncepcją architektoniczną przygotowaną przez pracownię WXCA Group. Projekt został wyłoniony w międzynarodowym konkursie architektoniczno-urbanistycznym przeprowadzonym przez spółkę Pałac Saski we współpracy ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich.

Respondenci proszeni są o ocenę przedstawionej koncepcji, wskazanie kierunków jej rozwoju oraz zaproponowanie dodatkowych funkcji, jakie mogłyby pełnić odbudowane obiekty. Celem badania jest między innymi identyfikacja rozwiązań najbardziej oczekiwanych i wartościowych z perspektywy przyszłych użytkowników.

LINK DO ANKIETY

Przebudowa obejmie odcinek od tzw. patelni przy wejściach do stacji metra Centrum do ulicy Emilii Plater. Prace mają rozpocząć się jeszcze w tym roku i potrwają około czterech miesięcy od momentu podpisania umowy z wykonawcą wyłonionym w przetargu. Inwestycję realizuje Zarząd Dróg Miejskich w ramach projektu Nowego Centrum Warszawy.

Nowa nawierzchnia i trasa dla rowerów

Obecna nawierzchnia, wykonana głównie z betonowych płyt i utrudniająca poruszanie się pieszym oraz osobom z bagażami, zostanie zastąpiona kamieniem nawiązującym kolorystycznie do historycznego wyglądu tego miejsca.

Wzdłuż pasażu Iłłakowiczówny dopuszczony zostanie również ruch rowerowy na odcinku około 300 metrów. Umożliwi to przejazd pomiędzy ulicą Marszałkowską a ulicą Emilii Plater.

W przestrzeni pojawią się także nowe elementy wyposażenia. Odtworzony zostanie zegar słoneczny w osi wejścia do Kinoteki, a całość uzupełnią ławki oraz pergole.

Więcej zieleni w centrum

Przebudowa przyniesie wyraźne zwiększenie ilości zieleni. Wzdłuż pasażu powstaną rabaty z krzewami, bylinami i trawami ozdobnymi. Wśród planowanych nasadzeń znajdą się między innymi derenie, śnieguliczki, róże okrywowe, ostrokrzewy, hortensje bukietowe, perukowce, irgi błyszczące, tamaryszki drobnokwiatowe oraz oliwniki wąskolistne.

Pojawią się także liczne byliny i trawy, w tym powojniki bylinowe, parzydła, kosaćce, krwawniki, krwawnice, krwiściągi, kocimiętki, szałwie, zawilce, gaury i żeleźniaki, a także rdest himalajski, ostnice, rozplenice i miskanty.

W projekcie uwzględniono również drzewa. Posadzone zostaną między innymi klony Freemana oraz lipy holenderskie. W miejscach, gdzie warunki techniczne nie pozwalają na większe nasadzenia, pojawią się mniejsze formy wielopienne, takie jak parocje perskie oraz ozdobne wiśnie odmiany The Bride. Łącznie zaplanowano około 40 nowych drzew i drzewokrzewów.

Dzięki tym zmianom powierzchnia biologicznie czynna zwiększy się o około 800 metrów kwadratowych. Przestrzeń, która dziś zdominowana jest przez szarość, zyska więcej kolorów i sezonowej zmienności.

Nowe miejsce wypoczynku wśród zieleni uzupełnią cztery pergole obsadzone pnączami, takimi jak winorośl pachnąca i milin.

Publikacja powstała przy wsparciu globalnej sieci Partnerstwo na rzecz Zdrowych Miast, czyli Partnership for Healthy Cities. Inicjatywa jest wspierana przez Bloomberg Philanthropies we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia oraz organizacją Vital Strategies. Sieć zrzesza 70 miast, które zobowiązały się do ograniczania chorób niezakaźnych, w tym nowotworów, cukrzycy, chorób serca i przewlekłych chorób płuc, a także urazów poprzez wdrażanie sprawdzonych działań profilaktycznych.

Jak powstał raport

Raport został przygotowany na podstawie danych NFZ i obejmuje wizyty w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz leczeniu szpitalnym. Uwzględniono wyłącznie świadczenia finansowane ze środków publicznych, bez wizyt prywatnych oraz realizowanych w ramach abonamentów medycznych.

Zakres danych obejmuje wiek i płeć pacjentów, rozpoznania medyczne według obowiązującej dokumentacji oraz identyfikację osoby jako mieszkanki lub mieszkańca Warszawy na podstawie miejsca zamieszkania.

Prof. Rafał Krenke, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, podkreśla, że dokument prezentuje rzetelną wiedzę opartą na wszechstronnej analizie danych. Jak zaznacza, dyskusja o problemach zdrowotnych powinna opierać się na danych naukowych, a nie na zasłyszanych opiniach.

Zespół WUM pod redakcją naukową prof. dr hab. Mariusza Panczyka przeanalizował dane dotyczące najczęściej diagnozowanych schorzeń w latach 2013–2023. W opracowaniu uwzględniono nowotwory, w tym raka płuca, jelita grubego, piersi, gruczołu krokowego i szyjki macicy, choroby układu krążenia, zaburzenia metaboliczne takie jak cukrzyca i otyłość, choroby układu oddechowego, opiekę przedporodową i poporodową oraz zaburzenia psychiczne.

Prof. Mariusz Panczyk wskazuje, że choć dane mają charakter naukowy, w przystępny sposób pokazują sytuację epidemiologiczną dużego miasta i pozwalają przewidywać trendy na kolejne lata.

Celem projektu była ocena stanu zdrowia mieszkanek i mieszkańców stolicy na podstawie świadczeń zdrowotnych realizowanych w latach 2013–2023.

Renata Kaznowska, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy, podkreśla, że dane z publicznej opieki zdrowotnej, mimo że nie obejmują usług prywatnych, pokazują realne zmiany w zdrowiu mieszkańców. Miasto reaguje na te wyzwania, inwestując w profilaktykę, edukację, zdrowie psychiczne oraz promocję zdrowego stylu życia.

Co zmieniło się w ciągu dekady

Analiza lat 2013–2023 pokazuje wyraźne zmiany w najważniejszych trendach zdrowotnych.

Do pozytywnych zmian należy spadek zachorowań na raka płuca i raka szyjki macicy oraz lepsza wykrywalność chorób cywilizacyjnych, co może świadczyć o rosnącej świadomości zdrowotnej i skuteczniejszej profilaktyce.

Do narastających problemów należą otyłość, która szczególnie po pandemii osiągnęła rekordowy poziom w 2023 roku, cukrzyca typu 2 wykazująca stały wzrost zachorowań, choroby układu krążenia nasilone zwłaszcza wśród mężczyzn po 65 roku życia oraz zaburzenia psychiczne, przede wszystkim zaburzenia nastroju i lękowe u młodzieży i młodych dorosłych.

W opiece poporodowej rośnie udział kobiet powyżej 40 roku życia, co odzwierciedla trend późniejszego macierzyństwa i potrzebę lepiej dopasowanego wsparcia.

Jarosław Jóźwiak, przewodniczący Komisji Zdrowia Rady m.st. Warszawy, wskazuje, że odpowiedzialność miasta koncentruje się na programach profilaktycznych oraz rozwoju infrastruktury medycznej. Dzięki środkom z budżetu miasta oraz Krajowego Programu Odbudowy miejskie szpitale realizują inwestycje na niespotykaną dotąd skalę.

Programy profilaktyki i promocji zdrowia

W 2024 roku Warszawa przeznaczy niemal 36 milionów złotych na miejskie programy zdrowotne obejmujące szczepienia, profilaktykę onkologiczną, wsparcie psychiczne oraz promocję zdrowych nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej.

W zakresie profilaktyki nowotworów realizowane są programy „Sprawdzam!” oraz „Zdrowy Uczeń”.

W obszarze chorób układu krążenia prowadzone są działania edukacyjne dotyczące nadciśnienia wśród młodzieży oraz program „Aktywny Senior” dla osób powyżej 60 roku życia.

Miasto realizuje również programy przeciwdziałania otyłości, takie jak „Klasa w formie, forma z klasą” oraz „Aktywny Senior”, a także organizuje pikniki zdrowotne „Kochane Zdrowie”.

W zakresie chorób oddechowych prowadzone są bezpłatne programy szczepień, w tym program „PneumoOnko” dla pacjentów onkologicznych, szczepienia przeciw meningokokom oraz sezonowe szczepienia przeciw grypie dla osób w kryzysie bezdomności.

Warszawa wspiera także kobiety w ciąży poprzez bezpłatne szkoły rodzenia oraz program wczesnej diagnostyki depresji poporodowej z wykorzystaniem Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej.

W odpowiedzi na rosnące potrzeby w zakresie zdrowia psychicznego miasto realizuje Warszawski Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, programy wsparcia dla dzieci i młodzieży oraz coroczną akcję Warszawski Tydzień Zdrowia Psychicznego. Informacje o wydarzeniu dostępne są pod adresem zdrowie.um.warszawa.pl/zdrowie-psychiczne.

Raport jest dostępny na stronie um.warszawa.pl.

Dla kierowców, pieszych i pasażerów

Największy zakres prac przewidziano na ulicy Szwoleżerów. Wyremontowana zostanie jezdnia oraz chodnik po południowej stronie na odcinku między ulicami Czerniakowską i Myśliwiecką. Modernizację przejdzie także przystanek Szwoleżerów 04 oraz zatoki postojowe, których liczba zostanie zwiększona. W rejonie ulicy 29 Listopada powstanie azyl dla pieszych.

Remont obejmie również ulicę Madalińskiego. Nową nawierzchnię zyska odcinek pomiędzy ulicą Puławską a aleją Niepodległości. Na chodnikach po obu stronach kostka zostanie zastąpiona betonowymi płytami. Odnowione będą także przystanki i miejsca postojowe. Podobne prace zaplanowano na ulicy Koszykowej między ulicami Chałubińskiego i Lindleya.

Nową warstwę asfaltu otrzyma również ulica Szaserów na odcinku od ulicy Makowskiej do przystanku Garwolińska 01. Wymieniona zostanie nawierzchnia peronów i zatok autobusowych oraz miejsc postojowych po południowej stronie, pomiędzy ulicami Garwolińską i Wspólną Drogą.

Wiosną drogowcy rozpoczną prace na ulicy Krajewskiego oraz fragmencie ulicy Zajączka. Remont obejmie jezdnię i chodniki na odcinku od budynku przy ulicy Krajewskiego 2 do ulicy Śmiałej. Nową nawierzchnię zyska również ulica Spalinowa pomiędzy ulicami Grenadierów i Turbinową. Plany remontowe obejmują także Aleje Jerozolimskie, gdzie frezowanie zostanie wykonane na odcinku od placu Zawiszy do ulicy Sokołowskiego Grzymały. Taki sam zakres prac przewidziano na całej alei Sztandarów od ulicy Chruściela Montera do ulicy Czwartaków.

W planie również frezowanie

W ramach pierwszego przetargu frezowanie obejmie około siedmiu kilometrów dróg. To jednak tylko część zaplanowanych działań. W harmonogramie na 2026 rok znajdują się między innymi Aleja Stanów Zjednoczonych, ulica Łabiszyńska oraz ulica Idzikowskiego. Kolejne prace będą realizowane w ramach następnych przetargów, a część zadań zostanie powierzona miejskiemu Zakładowi Remontów i Konserwacji Dróg.

Rada Miasta przyjęła uchwałę inicjującą rozszerzenie zakazu nocnej sprzedaży alkoholu na całe miasto oraz uchwałę określającą maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W obu sprawach Rada m.st. Warszawy zwróciła się do rad dzielnic o wydanie opinii.

Warszawski Program Bezpiecznej Nocy

Program Bezpiecznej Nocy został przyjęty 20 listopada 2025 roku. Jego celem jest poprawa bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej, ograniczenie uciążliwości nocnych dla mieszkańców oraz zapewnienie stabilnych i przewidywalnych zasad dla przedsiębiorców.

Sekretarz m.st. Warszawy Maciej Fijałkowski podkreślał, że wdrożenie programu przebiegało bez zakłóceń oraz bez konfliktów z przedsiębiorcami.

Równolegle Biuro Strategii i Analiz m.st. Warszawy prowadziło badania opinii mieszkańców dotyczące funkcjonowania ograniczeń w Śródmieściu i na Pradze Północ. W styczniu 2026 roku przeprowadzono kolejną falę badań na reprezentatywnej próbie tysiąca mieszkańców Warszawy oraz dodatkowych próbach dzielnicowych, aby ocenić społeczny odbiór programu i plany jego rozszerzenia.

Spadek liczby interwencji

W Śródmieściu i na Pradze Północ odnotowano wyraźny spadek liczby interwencji Straży Miejskiej. W ciągu dnia liczba interwencji zmniejszyła się o 10,3 procent, a w godzinach nocnych o 15,2 procent. W skali całego miasta w styczniu 2026 roku odnotowano 1959 interwencji, co oznacza spadek o 15,1 procent w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.

Analiza obejmuje trzy miesiące od listopada do stycznia, które były nietypowe z powodu długiego okresu świątecznego, ferii zimowych oraz silnych mrozów. W dzielnicach objętych zakazem liczba interwencji spadła łącznie o 23,7 procent, natomiast w dzielnicach bez ograniczeń o 11,1 procent.

Dane Komendy Stołecznej Policji potwierdzają ten trend. Liczba interwencji w całym mieście zmniejszyła się o 37,2 procent, ze 137 do 86 przypadków. Wykroczenia związane ze spożywaniem alkoholu w miejscach publicznych spadły o 42,9 procent, z 891 do 509 przypadków.

Pełna ocena skuteczności programu będzie możliwa po dwunastu miesiącach monitoringu, co pozwoli uwzględnić sezonowe wahania aktywności mieszkańców i turystów.

Zasady ograniczenia sprzedaży alkoholu

Projekt uchwały przewiduje wprowadzenie zakazu nocnej sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22.00 do 6.00 na terenie całego miasta. Celem jest poprawa spokoju w przestrzeni publicznej, ograniczenie liczby interwencji służb oraz zmniejszenie zjawiska przemieszczania się po mieście w poszukiwaniu punktów sprzedaży alkoholu czynnych nocą.

Ograniczenie nie obejmuje strefy bezcłowej Lotniska Chopina dostępnej wyłącznie dla pasażerów po kontroli bezpieczeństwa. W części ogólnodostępnej lotniska obowiązują takie same zasady jak w pozostałej części miasta. Projekt został skierowany do rad dzielnic w celu uzyskania opinii, zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Nowe limity zezwoleń

Równolegle procedowane są zmiany dotyczące limitów zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Łączny limit ma zostać obniżony z 16 970 do 16 680. W sektorze gastronomicznym planowane jest zwiększenie liczby zezwoleń o 20, co ma odpowiadać potrzebom branży turystycznej i gastronomicznej. Jednocześnie w handlu detalicznym liczba zezwoleń zostanie zmniejszona o 310, co oznacza częściowe przesunięcie zezwoleń do gastronomii.

Poparcie mieszkańców

Badania opinii publicznej przeprowadzone przez Centrum Badań Marketingowych Indicator pokazują wzrost świadomości programu z 60 procent w październiku 2025 roku do 69 procent w styczniu 2026 roku. Ograniczenia pozytywnie ocenia 58 procent mieszkańców w skali całego miasta, 68 procent w Śródmieściu oraz 63 procent na Pradze Północ.

Najczęściej wskazywanym powodem poparcia jest poprawa bezpieczeństwa i komfortu życia w przestrzeni publicznej.

Kolejne działania

Miasto kontynuuje monitoring interwencji Straży Miejskiej i Policji, zwłaszcza w dzielnicach sąsiadujących z obszarem objętym zakazem. Zaplanowano także kolejne badania opinii publicznej w czerwcu i październiku 2026 roku. Po roku obowiązywania programu zostanie przygotowana pełna ewaluacja, która pozwoli ocenić trwałość efektów oraz ewentualnie wprowadzić korekty w regulacjach.

Ponad 5 tys. kilometrów liczy sieć autobusowa, tramwajowa i kolejowa, po której kursują pojazdy Warszawskiego Transportu Publicznego w stolicy i gminach aglomeracji. W godzinach szczytu na ulice i tory codziennie wyjeżdżało ponad 1,4 tys. autobusów, 451 składów tramwajowych, 62 pociągi metra i 31 składów SKM.

W 2025 roku pasażerowie wykonali łącznie 932 mln podróży. Wynik zbliżony do roku poprzedniego (ok. 956 mln). Dane potwierdzają stabilną pozycję WTP jako podstawowego środka transportu w Warszawie i okolicach. Rozwój sieci połączeń ogranicza liczbę przesiadek i poprawia komfort podróżowania.

Najwięcej przejazdów wykonano autobusami 420,8 mln. Tramwaje przewiozły 248,5 mln pasażerów, a metro 193 mln. Wyraźny wzrost, aż o 32 proc. odnotowała Szybka Kolej Miejska, z wynikiem 23,8 mln podróżnych. Coraz większą rolę kolei potwierdza także rosnąca popularność wspólnego biletu ZTM–KM–WKD w 2025 roku skorzystało z niego blisko 46 mln pasażerów, o 10 proc. więcej niż rok wcześniej.

Łącznie pojazdy WTP przejechały 247 mln wozokilometrów: autobusy 109 mln, tramwaje blisko 54 mln, metro prawie 50 mln, a SKM ponad 25 mln.

Sprzedaż biletów i finanse

W 2025 roku sprzedano 112,4 mln biletów, o ponad 2 proc. mniej niż w 2024 roku. Jednocześnie wpływy z ich sprzedaży wzrosły o ponad 5 proc., osiągając 935,5 mln zł. Kluczowe znaczenie miały bilety długookresowe, które wygenerowały 60 proc. wpływów.

Najczęściej wybierany był bilet 20-minutowy, ponad 58 mln sztuk (52 proc. sprzedaży). Bilety jednorazowe 75- i 90-minutowe stanowiły 42 proc. sprzedaży (46,5 mln), a bilety długookresowe 4,8 mln sztuk.

Rosła sprzedaż online, przez aplikacje mobilne zakupiono 51,6 mln biletów (+11 proc.). Wzrost odnotowano także w biletomatach w pojazdach. Spadki dotyczyły sprzedaży stacjonarnej, zarówno w punktach obsługi, jak i biletomatach ulicznych.

Łączne wpływy komunikacyjne (bilety, opłaty dodatkowe, wpłaty gmin) wyniosły 1,13 mld zł i pokryły 25,64 proc. kosztów przewozów. Całkowity koszt funkcjonowania transportu publicznego sięgnął 4,42 mld zł, o ponad 600 mln zł więcej niż rok wcześniej. Transport publiczny pozostaje drugą największą pozycją w budżecie miasta po edukacji.

Inwestycje i zmiany w sieci

We wrześniu 2025 roku podpisano umowę na nowy system biletowy WTP. Pełne wdrożenie planowane jest na 2029 rok, a pierwsze etapy ruszą w 2027 roku. System umożliwi płatności kartą, smartfonem, smartwatchem, aplikacją mobilną oraz obsługę biletów papierowych z kodem QR.

W 2025 roku wprowadzono zmiany tras linii tramwajowych 1, 7 i 25 oraz korekty w sieci autobusowej, m.in. skierowanie linii 228 do stacji metra Wierzbno i obsługę nowych osiedli na Pradze Południe przez linię 102.

Na koniec roku w Warszawie funkcjonowało 415 wiat przystankowych z zielonymi dachami, o 115 więcej niż rok wcześniej. Kontynuowano także poprawę dostępności metra dla osób niewidomych i niedowidzących, ułożono ponad 1,8 km płyt prowadzących na sześciu stacjach.

Tramwaje Warszawskie oddały do użytku nowe torowiska na Stegnach i ul. Rakowieckiej. Łącznie prace remontowe i modernizacyjne objęły 27 km torów i 15 km sieci trakcyjnej.

Nowy tabor

W 2026 roku na ulice wyjedzie kilkaset nowych autobusów. W 2025 roku ZTM podpisał umowy na 150 autobusów hybrydowych, a do Warszawy trafi także 120 przegubowców oraz 169 autobusów elektrycznych zamówionych przez Miejskie Zakłady Autobusowe.

Jedną z największych atrakcji były ślizgawki, które co roku organizowano na wyznaczonych fragmentach ogrodu. Naturalny lód, starannie przygotowywany i utrzymywany, przyciągał zarówno dzieci, jak i dorosłych. Jazda na łyżwach była nie tylko formą aktywności fizycznej, lecz także ważnym elementem życia towarzyskiego. Na lodzie spotykali się urzędnicy, uczniowie, rzemieślnicy i przedstawiciele warszawskiej inteligencji. Ślizgawki stawały się miejscem rozmów, flirtów i obserwowania miejskich mód, od krojów zimowych płaszczy po najnowsze fasony łyżew.

Zimą Ogród Saski pełnił również funkcję spacerową, choć przechadzki miały zupełnie inny charakter niż w cieplejszych miesiącach. Ośnieżone alejki, zamarznięte fontanny i rzeźby przykryte białymi czapami tworzyły scenerię sprzyjającą refleksji i wyciszeniu. Jednocześnie park był regularnie odśnieżany, aby umożliwić bezpieczne poruszanie się mieszkańcom. Popularne były niedzielne spacery całych rodzin, często połączone z wizytą przy lodowisku lub krótkim odpoczynkiem na ławkach ustawionych w miejscach osłoniętych od wiatru.

Istotnym, choć mniej oczywistym elementem zimowego funkcjonowania Ogrodu Saskiego była infrastruktura ogrodnicza. Tuż przy Instytucie Wód Mineralnych wybudowano cieplarnię, przeznaczoną do przechowywania w okresie zimowym egzotycznych roślin zdobiących ogród w cieplejszych porach roku. Dzięki niej możliwe było zabezpieczenie delikatnych gatunków przed mrozem oraz utrzymanie bogatego zaplecza roślinnego, które wiosną ponownie wracało na parkowe rabaty. Cieplarnia stanowiła dowód nowoczesnego podejścia do zarządzania przestrzenią zieloną i świadczyła o randze Ogrodu Saskiego jako reprezentacyjnego założenia miejskiego.

Szczególną rolę w zimowym krajobrazie parku odgrywała rzeźba „Zima”, wykuta przez Jana Plersza w latach 40. XVIII wieku. Dzieło to, należące do zespołu alegorii pór roku, nabierało w chłodnych miesiącach wyjątkowego znaczenia. Przedstawiająca postać uosabiającą zimę rzeźba zdawała się harmonizować z otoczeniem, mrozem, śniegiem i skróconym dniem. Dla spacerowiczów była nie tylko elementem dekoracyjnym, lecz także symbolicznym komentarzem do pory roku, przypominającym o cykliczności natury i przemijaniu czasu.

Nie brakowało również atrakcji dla najmłodszych. Dzieci korzystały z sanek, które sunęły po ubitych śnieżnych trasach i łagodnych wzniesieniach. Zimowe zabawy, bitwy na śnieżki i wspólne zjazdy tworzyły atmosferę beztroski, tak cennej w chłodniejszych miesiącach roku. Ogród Saski stawał się miejscem, gdzie miejska zima była bardziej przyjazna i oswojona.

Ważnym elementem zimowego funkcjonowania parku byli sprzedawcy gorących napojów i drobnych przekąsek. Herbata, kawa czy grzane napoje pozwalały ogrzać się po dłuższym pobycie na mrozie. Choć oferta była skromniejsza niż współcześnie, jej obecność sprawiała, że Ogród Saski stawał się przestrzenią dłuższego pobytu, a nie tylko krótkiego przejścia.

Zimowy Ogród Saski miał także wymiar społeczny i symboliczny. Pozostawał przestrzenią wspólną, dostępną dla wszystkich mieszkańców miasta, niezależnie od ich statusu materialnego. W czasach, gdy wiele form rozrywki miało charakter elitarny, park oferował otwartą i demokratyczną przestrzeń rekreacji. Zima nie odbierała mu tej roli, przeciwnie, podkreślała jego znaczenie jako miejsca integracji i wspólnego spędzania czasu.

Dziś archiwalne opisy i fotografie pozwalają dostrzec, że zimowy Ogród Saski był czymś więcej niż tylko parkiem przykrytym śniegiem. Był sceną codziennego życia Warszawy, miejscem aktywności, odpoczynku i spotkań, gdzie ślizgawki, spacery, cieplarnia chroniąca egzotyczne rośliny oraz obecność takich dzieł jak rzeźba „Zima” Jana Plersza współtworzyły niepowtarzalny obraz miejskiej zimy.

Zakończył się remont elewacji zabytkowych kamienic przy ul. Rudawskiej 4 i Solariego 5 na warszawskiej Ochota. Budynki powstały w 1937 roku według projektu architekta Stanisława Fiszera jako domy oficerskie Funduszu Kwaterunku Wojskowego. Prace konserwatorskie przeprowadzono przy finansowym wsparciu Miasta Stołecznego Warszawy, które przeznaczyło na ten cel 722 tys. zł.

Kamienice przetrwały II wojnę światową bez większych zniszczeń, jednak w ostatnich latach ich stan techniczny ulegał pogorszeniu. Wspólnoty mieszkaniowe zdecydowały się na kompleksowy remont elewacji, realizowany w dwóch etapach w latach 2024–2025.

Modernizm i romantyczny funkcjonalizm

Dwa bliźniacze galeriowce wzniesiono w duchu tzw. romantycznego funkcjonalizmu. Ich elewacje były wzorcowym przykładem modernizmu, pokryte prostokątnymi płytami betonowymi, wykończonymi barwionym tynkiem z dodatkiem kruszyw. Charakterystyczne były także detale architektoniczne: opaski wejść z zielonego lastryko z mosiężnymi paskami, półokrągłe wejścia z kamienną okładziną oraz klatki schodowe doświetlone ścianami z luksferów.

Zachowanie oryginalnej substancji

Choć do dziś zachowały się oryginalne elementy wystroju, elewacje były spękane i posiadały liczne ubytki, a luksfery znajdowały się w złym stanie. Kluczowym wyzwaniem konserwatorskim było zachowanie jak największej ilości pierwotnej okładziny. Osłabione płyty wzmacniano i podklejano, rysy wypełniano, a uzupełnienia dobierano tak, by maksymalnie odpowiadały oryginałowi.

Uszkodzone luksfery zastąpiono nowymi, zbliżonymi formą do historycznych. Renowację przeszły również żelbetowe kratownice, zielone lastryko oraz kamienne okładziny.

Dofinansowanie miasta

Remont przeprowadzono w dwóch etapach. W 2024 roku odnowiono elewacje podwórzowe i po jednej elewacji szczytowej, natomiast w 2025 roku, elewacje frontowe oraz pozostałe ściany szczytowe. Łączna kwota miejskiej dotacji wyniosła 722 tys. zł.

Domy z Funduszu Kwaterunku Wojskowego

Fundusz Kwaterunku Wojskowego powstał w 1927 roku przy Ministerstwie Spraw Wojskowych, na mocy rozporządzenia marszałka Józefa Piłsudskiego. Miał poprawić trudną sytuację mieszkaniową oficerów i zawodowych podoficerów. W Warszawie z jego środków powstały m.in. domy oficerskie przy ul. Nowowiejskiej, al. Niepodległości, Koszykowej, Ratuszowej oraz budynki podoficerskie przy ul. Wawelskiej i Filtrowej.

Odkąd teren powrócił do miasta w 2018 roku, pojawiły się dwa pomysły na to miejsce. Dzielnica chce, by był to teren rekreacyjny np. mini-park, pod który chciała zburzyć pozostałości toru. Z kolei społecznicy skupieni wokół organizacji Miasto Jest Nasze, od początku walczą, by tor kolarski mógł działać tak jak kilka dekad temu. Wszystkiemu przyglądają się mieszkańcy, którzy nie chcą już czekać. Zależy mi przede wszystkim na zieleni i miejscu do odpoczynku, na które czekają od lat. 

Tor zabytkiem. Ale co tam będzie?

W październiku Tor Kolarski „Orzeł” został wpisany do rejestru zabytków. Apelowali o to społecznicy, którzy uruchomili procedurę. Władze dzielnicy były przeciwne, tłumacząc, że przeszkodzi to w nowym zagospodarowaniu. Ale konserwator obiekt wpisał. Wcześniej na dzielnicowej sesji długo tłumaczył radnym, że nie przeszkodzi to w urządzeniu parku. I że nie jest to wpis „po złości”. Wydaje się, że dzielnica wywalczyła pewne ustępstwa. Chodzi o zapis „ochrona konserwatorska nie nakłada na dysponenta konieczności reaktywowania funkcji kolarskiej”. 

W międzyczasie do urzędu przyszła Natalia Paszkowska z pracowni WWAA, która pokazała swoją wizję tego miejsca – bliższą pomysłowi urzędników. Stworzyła ją pro publico bono. 

- Ten projekt, oprócz przebicia w stronę Terespolskiej, będzie respektował zabytek. Nie potrzebujemy zmieniać profilu nasypu, możemy pozostawić wszystkie artefakty: oświetlenie, fragmenty trybun... To mogą być fragmenty opowiadające historię toru. Pozwoli to zadbać o zabytkową materię. Stworzenie toru do organizacji zawodów wymaga znacznych przekształceń tego miejsca: konieczna jest zmiana nawierzchni i profilu toru - mówiła nam Natalia Paszkowska.

Ten projekt przecina tor trasą spacerową, tworząc pieszą aleję dla mieszkańców. Fragmenty toru pozostają, ale zaadaptowane na różne funkcje. Paszkowska stawia na zieleń: element wodny, łąki kwietne oraz drzewa, w tym dzikie, samosiejki.

Tor z basenem. Wizja społeczników

Pod koniec listopada swoją koncepcję przygotowało Miasto Jest Nasze. Zaprezentował ją dzielnicowy radny, Robert Migas. 

- Proponujemy pierwszy w Warszawie eko basen, który łączy wyrażone w konsultacjach potrzeby mieszkańców dotyczące zarówno pływalni jak i naturalnych terenów zielonych – powiedział. To pomysł na przekształcenie śródtorza w odkryty basen oraz wodny plac zabaw. Wzorem są podobne obiekty w Pradze, Monachium czy Świętochłowicach. Miasto Jest Nasze chce, by naokoło basenów odtworzyć tor kolarski oraz bieżnię. Resztę działki proponują przekształcić w park o łącznej powierzchni 2,5 hektara.

W propozycji znalazła się także odnowiona hala sportowa przeznaczona dla sportów walki, stojąca na rogu Podskarbińskiej i Terespolskiej oraz „przyklejony” do niej nowy pawilon gospodarczy. Z kolei dzielnica tę wizję określa mianem „manipulacji” oraz „myślenia życzeniowego”. 

- Łatwo jest bowiem stworzyć i zaprezentować opinii publicznej ładną wizualizację odrestaurowanego toru np. z basenem w środku. Ale w takich koncepcjach nikt nie wspomina o niemożliwych do pogodzenia z obecną ochroną konserwatorską i obowiązującym prawem budowlanym obostrzeniami – chociażby takimi jak obowiązkowe drogi ewakuacyjne, czy zapewnienie pełnej dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Próbuje się także przemilczeć zasadność ponoszenia wielomilionowych kosztów odtworzenia betonowego toru, z którego korzystać mogłaby tylko garstka odpowiednio wyszkolonych kolarzy – czytamy w oświadczeniu, które wystosował Urząd Dzielnicy Praga-Południe.

We wpisie urzędnicy tłumaczą, że teren przeznaczony będzie „wyłącznie na cele publiczne”. Po spotkaniu ze Stołecznym Konserwatorem Zabytków ustalono, że możliwe jest stworzenie wejść na śródtorze oraz wjazdu dla służb. Dzielnica chciałaby, żeby modernizacja toru została wpisana do Gminnego Programu Rewitalizacji, co pozwoliłoby pozyskać finansowanie. Jednak dalej we wpisie tłumaczy, że planuje wycinkę. Urzędnicy poprosili konserwatora o zgodę na usunięcie rosnących tam drzew - samosiejek.

Przez ponad rok krajobraz Alei Ujazdowskich, jednej z najbardziej reprezentatywnych ulic Warszawy, zanieczyszczał widok osobliwego namiotu, wzniesionego na europaletach. Jego ściany były obszyte i oklejone licznymi plakatami, zawierającymi antyukraiński, antysemickie, a nawet prorosyjskie hasła, związane głównie z nadal trwającą inwazją Rosji na Ukrainę. Ów „antywojenne miasteczko”, jak określali go sami twórcy, wzniesione zostało 17 sierpnia 2024, naprzeciwko ambasady Stanów Zjednoczonych.

Nie jest to lokalizacja przypadkowa, ponieważ w narracji organizatorów to właśnie USA ma pchać Polskę w wojnę z „bratnią Rosją” i Władimirem Putinem. Aktywiści, niekiedy pomieszkujący w namiocie, rozdawali ulotki, wygłaszali przemowy i zaczepiali przechodniów. Na przygotowanych przez nich listach wrogów Polski znaleźli się m. in. były prezydent RP Andrzej Duda, Adam Bodnar, czy legendarny już George Soros.

Twórcami miasteczka są działacze stowarzyszenia Ruch Suwerenności Narodu Polskiego, którego liderem jest Andrzej Zakrzewski. Niedoszły kandydat na prezydenta RP, agitator Macieja Maciaka oraz działacz znany w środowisku narodowców. Swoją działalność polityczną prowadzi o ponad 20 lat. Znany był m. in. z organizacji spontanicznej ochrony ambasadora Rosji Siergieja Andriejewicza, w trakcie rosyjskich obchodów rocznicy zakończenia II wojny światowej na Cmentarzu-Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich. Popiera on także postulaty wyjścia Polski z Unii Europejskiej (polexitu) oraz NATO i współpracy z Rosją.

Zakrzewski propaguje także m. in. teorie spiskowe „żydokomuny” i „żydohitleryzmu”, które rzekomo miałyby niszczyć zarówno Polskę, jak i Rosję. Jest także zwolennikiem herezji soboru Watykańskiego II z 1965 roku, podczas którego Kościół Katolicki miał przestać istnieć, a wszyscy kolejni papieże w tym Jan Paweł II są heretykami.

Przez ponad rok władze były bezsilne

Przez ponad rok służby oraz władze miasta były bezsilne wobec jednego człowieka, który znalazł lukę w prawie. Zakrzewski swój manifest zarejestrował jako jednoosobowe zgromadzenie, które trwało nieprzerwanie od 8 sierpnia 2024 roku. Namiot powstał jakiś czas później. Już rok temu, po interwencji ursynowskiego radnego, Zarząd Dróg Miejskich zapowiedział przyjrzeniu się sprawie nielegalnego zajęcia pasa drogowego, czym de facto było rozstawienie namiotu. Niestety rok minął bez większych zmian.

Jak podaje Gazeta Wyborcza, przełom nastąpił dopiero po kontroli straży pożarnej, której funkcjonariusze znaleźli butle z gazem, magazynowane przez Zakrzewskiego w namiocie, który wykorzystywał je m. in. do zasilania podróżnej kuchenki gazowej.

- Funkcjonariusze straży pożarnej podczas kontroli stwierdzili, że obiekt zagraża życiu i zdrowiu osób wewnątrz i dookoła. To pozwoliło na wydane decyzji w trybie nakazowym dotyczącej usunięcia namiotu wraz z zapleczem i ekspozycją — przekazał portalowi Jakub Dybalski, rzecznik prasowy ZDM-u.

Nielegalna, prorosyjska instalacja została ostatecznie rozebrana w miniony piątek, 20 listopada, w asyście policji, straży miejskiej i pożarnej. Organizator akcji, Andrzej Zakrzewski miał stawiać opór. Ostatecznie zespół ratownictwa medycznego przewiózł mężczyznę do Kliniki Psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przy ul. Nowowiejskiej.

– Kamienica przy ul. Stalowej 54 wpisana jest do Gminnej Ewidencji Zabytków, dlatego jej modernizacja jest realizowana we współpracy północno-praskiego Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami z Biurem Stołecznego Konserwatora Zabytków – tłumaczy Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta Warszawy. – Odtworzenie brakujących detali architektonicznych fasady będzie możliwe dzięki dokumentacji fotograficznej z lat 70. XX w. Przewidziano zachowanie "postrzelin" z okresu II wojny światowej usytuowanych w centralnej części elewacji – dodaje.

Renowacji poddane zostaną elementy metaloplastyki, m.in. żeliwne balkony i pozostałości haków służących niegdyś do podwieszania trakcji tramwajowej. We wnętrzach przywrócona zostanie historyczna kolorystyka tam, gdzie udało się ją zidentyfikować. W jednym z pomieszczeń na pierwszym piętrze odkryto polichromię w odcieniach czerwieni i niebieskiego – zostanie poddana specjalistycznej konserwacji.

Podwórko, historia i konserwacja

Prace obejmą także podwórko, gdzie odtworzony zostanie m.in. przedwojenny zdrój podwórkowy używany później do podlewania roślin. Historyczne warstwy wykończeniowe sprawdzono w elewacjach, przejeździe bramnym, stolarkach i lokalach mieszkalnych – wszędzie tam, gdzie były możliwe do zachowania, zostaną przywrócone. Kamienica powstała w latach 1898–1899. Jej ostatnią właścicielką przed wojną była Chaja Taube. Po 1945 roku budynek przeszedł w zarząd miasta i przez dziesięciolecia pełnił funkcję mieszkań komunalnych. Koszt obecnej modernizacji przekracza 12 mln zł.

Remont przy Stalowej 54 to następny projekt realizowany w ramach Gminnego Programu Rewitalizacji. W ostatnich latach w dzielnicy — w budynkach wyłączonych z użytkowania — przeprowadzono 13 kompleksowych modernizacji za ok. 82 mln zł. Modernizacje objęły również 15 budynków zamieszkałych, a dzielnica jest liderem w doposażaniu obiektów w windy.

Zarząd Dróg Miejskich przygotował propozycje zmian w organizacji ruchu i parkowania dla kolejnej części Mokotowa. Zmiany są związane z możliwym wprowadzeniem Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego (SPPN) dla tego obszaru. Poznaj projekty i powiedz, co o nich myślisz!

Strefa płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN), obowiązująca już w sporej części Warszawy, może niedługo objąć kolejny obszar Mokotowa oraz „wejść” do Włoch. W pierwszym przypadku chodzi o rejon, które granice wyznaczają następujące drogi:

• od północy ul. Woronicza;
• od wschodu ul. Modzelewskiego, Wołoska i Obrzeżna;
• od południa ul. Bokserska;
• od zachodu linia kolejowa nr 8.

Tym samym SPPN miałby objąć także fragment znanego wielu warszawiakom „Mordoru” przy ul. Domaniewskiej. 

Nie są to oczywiście pierwsze tego typu konsultacje. W poprzednich latach prowadzono m. in. rozmowy z mieszkańcami na temat wprowadzenia SPPN w części Dolnego i Górnego Mokotowa.

Nie tylko Mokotów

Jednocześnie ZDM rozpoczął konsultacje dot. pierwszej SPPN we Włochach. Nowa strefa miałaby obowiązywać na obszarze ograniczonym:

• od północy i wschodu linią kolejową nr 8 oraz granicą z obecną SPPN na Mokotowie;
• od południa ul. Komitetu Obrony Robotników i Krakowiaków;
• od zachodu linią kolejową WKD.

Konsultacje odnośnie Włoch, jak i Mokotowa potrwają do 31 grudnia bieżącego roku. Chociaż decyzja o wprowadzeniu SPPN zostanie podjęta przez warszawskich radnych, sami mieszkańcy mogą mieć wpływ na ostateczną treść dokumentu, przedstawionego później na sesji rady miasta.

- Po ich zakończeniu przeanalizujemy zgłoszone uwagi i przygotujemy poprawione projekty zmian w organizacji ruchu. Najpóźniej do końca lutego 2026 roku opublikujemy raport z konsultacji wraz z odniesieniem do uwag. Mniej więcej do połowy 2026 potrwają prace nad ostatecznymi projektami. Jeśli wszystko pójdzie planowo, w drugim lub trzecim kwartale uchwała o rozszerzeniu strefy trafi pod głosowanie rady — przekazują urzędnicy ZDM-u.

W przypadku przyjęcia uchwały, wprowadzenie SPPN na Służewcu będzie możliwe w czwartym kwartale 2026 roku.

W konsultacjach można wziąć udział m. in. za pośrednictwem strony internetowej ZDM-u.  Można także wziąć udział w spotkaniach na żywo lub online.

Pierwsze tego typu spotkanie odbędzie online się w następną środę, 3 grudnia w godz. 17 - 19:30 i będzie ono dotyczyło obu propozycji SPPN. W spotkaniu można uczestniczyć na dwa sposoby, poprzez serwis YouTube, gdzie można oglądać spotkanie i dyskutować na czacie oraz przez aplikację ZOOM, dzięki której można w rozmowie uczestniczyć. Jednak, aby skorzystać z tej drugiej opcji, należy zgłosić się uprzednio po link, na mail konsultacje@zdm.waw.pl. 

Kolejne dwa spotkania na żywo zostaną zorganizowane w Domu Kultury Kadr, przy ul. Rzymowskiego 32 na Mokotowie:

• 9 grudnia w godz. 17 - 19 prowadzona będzie rozmowa dla 3. obszaru;
• 10 grudnia w godz. 17 - 19 dla 4. obszaru.

Po niemalże roku intensywnych prac wreszcie zakończył się kompleksowy remont Oddziału Psychiatrii Sądowej Szpitala Tworkowskiego w Pruszkowie. Dokładniej chodzi o zabytkowy gmach, wzniesiony z czerwonej cegły w 1920 roku. Tym samym budynek wymagał gruntownej modernizacji, m. in. termomodernizacji. Nie było to łatwe przedsięwzięcie, ponieważ obiekt wpisany jest do wojewódzkiego rejestru zabytków, a co za tym idzie, każde prace musiały być konsultowane z mazowieckim konserwatorem zabytków.

Ostatecznie udało się wykonać wszystkie z trzech planowanych etapów przebudowy. Nie tylko ocieplono budynek, ale i dostosowano go do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Taki podział prac był konieczny, ze względu na nieprzerwane funkcjonowanie oddziałów szpitalnych, w których pacjenci byli obsługiwani na bieżąco. 

Wśród innych zmian można wspomnieć również o wymienieniu stolarki drzwiowej i okiennej, instalacjach sanitarnych CO i CW. Pomieszczenia piwniczne zostały przekształcone w sale terapeutyczne oraz stołówki. Wykonano podbicia fundamentów, a także zamontowano na dachu panele fotowoltaiczne.

Szpital stawia nie tylko na leki farmakologiczne

Dyrekcja szpitala chce, aby ich pacjenci oddziału psychiatrii sądowej powracali do zdrowia nie tylko za pośrednictwem środków farmakologicznych, m. in. z tego powodu w nowych salach i przestrzeniach organizowane będą zajęcia z arte- czy muzykoterapii. Nie zabraknie również sali komputerowej czy siłowni plenerowej oraz ogródków.

Jeszcze to szczególnie istotne dla tego rodzaju pacjentów, którzy mają ograniczony kontakt z rodziną i przyjaciółmi. Przypomnijmy, że do tego oddziału trafiają osoby skierowane przez sąd na przymusowe leczenie psychiatryczne. Innymi słowy, są to osoby, które popełniły jakieś przestępstwo, acz nie są w pełni władz umysłowych — z różnych powodów.  W oddziale przebywają również ludzie będący pod obserwacją sądowo-psychiatryczną.

– Pacjenci w kryzysie zdrowia psychicznego powinni mieć zapewnioną jak najlepszą opiekę. Dlatego bez wahania wsparliśmy Mazowieckie Specjalistyczne Centrum Zdrowia w Pruszkowie i przekazaliśmy placówce w sumie ponad 67 mln zł – mówił marszałek Adam Struzik.

Dofinansowanie z urzędu marszałkowskiego pokryło lwią część kosztów, których całkowita suma wyniosła ponad 78,6 mln zł. „Brakujących” 11,6 mln zł zostało przekazane z budżetu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz środków własnych Mazowieckiego Specjalistycznego Centrum Zdrowia w Pruszkowie.

Minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki zaznaczył, że działania mają charakter systemowy i wybiegają daleko poza perspektywę jednej dekady.
„Chcemy stworzyć system, który będzie działał przez dekady. Igrzyska mają być zwieńczeniem zmian, a nie ich początkiem. To projekt, który ma budować zdrowe, aktywne i ambitne społeczeństwo” – powiedział Rutnicki.

Strategia – obecnie konsultowana z ekspertami, samorządami oraz organizacjami sportowymi – skupia się na rozwoju infrastruktury, wzmocnieniu sportu powszechnego i zwiększeniu aktywności fizycznej Polaków.

Warszawa jako symbol przeszłości i ambicji przyszłości

Prezydent Rafał Trzaskowski, odnosząc się do planów Polski dotyczących ubiegania się o organizację igrzysk, podkreślił symboliczny wymiar projektu.

„W latach 40. XX wieku Warszawy miało nie być. Taki cel stawiał sobie okupant. A dziś mówimy o tym, że w latach 40. XXI wieku Warszawa może stać się areną Igrzysk Olimpijskich. To jest skala sukcesu, jaki wspólnie osiągnęliśmy” – mówił prezydent. „Powstaliśmy z ruin jak feniks z popiołów. Dziś jesteśmy nowoczesną, dynamiczną metropolią – i nie zamierzamy się zatrzymywać. Zaprosimy świat do Warszawy nie tylko po to, by oglądał sport. Zaprosimy go, by zobaczył miasto, które powstało z martwych. Miasto Nieśmiertelne” – podkreślił.

Przygotowania – jak zaznaczył – wymagają współpracy rządu, samorządów i środowiska sportowego. „Igrzyska to projekt cywilizacyjny. Szansa rozwojowa dla całej Polski i impuls do dużych inwestycji, które będą służyć mieszkańcom przez kolejne dekady. To przedsięwzięcie, które musi być prowadzone wspólnie” – dodał Trzaskowski. W procesie prac ze strony miasta uczestniczy również wiceprezydentka Renata Kaznowska, członkini zespołu eksperckiego wspierającego tworzenie strategii.

Wśród ambasadorów IO 2040 znalazł się medalista olimpijski Robert Korzeniowski, który zachęcił do udziału w konsultacjach społecznych online i zgłaszania uwag do projektu na stronie www.strategiasportu.pl. Choć na spotkaniu pojawiło się wiele ciekawych pomysłów (np. rozbudowa Stadionu Narodowego i budowę obok hali), obecnie to projekt polityczny. Nie rozpoczęły się jeszcze żadne miejskie konsultacje, które wskazałyby, czy mieszkańcy Warszawy chcą, by igrzyska odbyły się w ich mieście. 

Po ogłoszeniu starań pojawiło się wiele głosów sprzeciwu. Składają się one na jedno, podstawowe pytanie. Skąd środki na budowę wielu nowych obiektów? I czy nie zostaną one przesunięte z pozycji budżetowych, które są niezbędne - jak np. dokończenie obwodnicy miejskiej czy budowę tanich mieszkań. 

Z ustaleń funkcjonariuszy wynika, że kierowca nie tylko dramatycznie przekraczał prędkość, ale również kilkukrotnie wyprzedzał na przejściach dla pieszych i skrzyżowaniach, lekceważył znaki pionowe i poziome, a także przekraczał linię podwójną ciągłą. Policjanci, używając sygnałów świetlnych i dźwiękowych, doprowadzili do zatrzymania pojazdu w miejscu bezpiecznym.

Po sprawdzeniu w systemie wyszło na jaw, że 30-letni mieszkaniec powiatu nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami. Za popełnione wykroczenia otrzymał mandat w wysokości 8500 zł i aż 81 punktów karnych. To jednak nie kończy sprawy — kierującego czeka jeszcze rozprawa w piaseczyńskim sądzie.

Konsekwencje brawury na drodze

Jak podkreślają policjanci, prędkość jest jednym z kluczowych czynników wpływających na ryzyko zdarzeń drogowych. Nadmierne jej przekraczanie znacząco wydłuża drogę hamowania, utrudnia reakcję w sytuacjach zagrożenia i naraża innych uczestników ruchu na niebezpieczeństwo.

Na końcu komunikatu przypomniano, że bezpieczeństwo zależy przede wszystkim od przestrzegania przepisów i rozwagi kierujących — każda lekkomyślność może prowadzić do tragicznych skutków. W przypadku tego kierowcy to właśnie prędkość i kolejne złamania zasad doprowadziły do zdecydowanej interwencji policji.

Jednak poza ok. 50 apartamentami deweloper został zobowiązany do remontu pobliskiej drogi. Ulica Chłodna zostanie zrewitalizowana na odcinku od Wroniej do Towarowej. Monting Development zapłaci za projekt i realizację fragmentu między Żelazną a Wronią, czyli w pobliżu swojej nieruchomości. Deweloper przeznaczy na remont 10 mln zł. Prace mają potrwać dwa lata.

Co się zmieni? Spółka Lewandowskiego zachwala, że będzie to „jedna z najbardziej eleganckich i zielonych ulic w centrum”. Według umowy z dzielnicą wymieniona zostanie nawierzchnia i chodniki, a strefa piesza powiększy się. Poza tym Chłodna ma stać się bardziej zielona, przewidziano sporo drzew i krzewów. Najważniejsza zmiana, w porównaniu ze stanem obecnym, to uporządkowanie miejsc parkingowych oraz „ucywilizowanie” drogi. Dziś to stara, brukowana ulica z ogromnym niewykorzystanym potencjałem.  

„Funkcjonariusze natychmiast udali się w ten rejon. Zgłaszający czekał na strażników, dzięki czemu łatwiej było dotrzeć do miejsca, gdzie przebywała rodzina. Przy ognisku siedziała kobieta i chłopiec. Matka była nieufna. Nie chciała powiedzieć, jak się nazywa. Twierdziła nawet, że nie ma żadnego drugiego dziecka” — informują służby.

Dopiero kiedy okoliczni biegacze wskazali mundurowym chowającego się w zaroślach chłopca, kobieta przyznała, że jest to jej syn. W sumie rodzina liczyła trzy osoby.

Służby ustaliły, że wszyscy są uchodźcami ze wschodu. Po długich poszukiwaniach miejsca, w którym rodzina mogłaby się schronić, pomocy zdecydowało się udzielić Centrum Kultury Prawosławnej przy ul. Cyryla i Metodego, które zajmuje się opieką nad bezdomnymi. Przedstawiciel Centrum zadeklarował mundurowym, że znajdzie jeszcze jedno miejsce dla potrzebującej matki i dzieci. 

Ognisko, które miało zapewnić rodzinie ciepło w listopadowy dzień, zostało dogaszone przez straż pożarną.

Służby apelują, aby każdy, kto widzi osobę w kryzysie bezdomności, której życie lub zdrowie może być zagrożone, zadzwonił pod numer 986.

Do Warszawy w końcu zawitała pełnoprawna zima. Wczorajsze opady śniegu, wespół z silnym wiatrem, bardzo szybko zamieniły nasze ulice i chodniki w białe pustkowia. Niedzielny wieczór dawał nadzieję, na to, że mamy do czynienia jedynie z przelotnymi opadami. Niestety zimowa aura pozostanie z nami praktycznie przez cały tydzień.

Poniedziałkowe popołudnie będzie stało jeszcze pod znakiem opadów śniegu, który nie odpuści do końca dnia. Pocieszeniem może być fakt, że wiatr będzie dosyć słaby. To z kolei nie wpłynie pozytywnie na jakość wdychanego przez nas powietrza. Nie powinno to być jednak problemem tak długo, jak zdecydujemy się zostać wewnątrz naszych domów i mieszkań, zwłaszcza, że temperatura nie przekroczy nawet 0 stopni Celsjusza. W nocy, m. in. za sprawą mocniejszego wiatru, temperatura spadnie do ok. -1 st. C. We wtorek sytuacja pogodowa będzie niestety dużo gorsza, zwłaszcza dla kierowców.

- We wtorek możemy spodziewać się intensywnych opadów deszczu ze śniegiem. Gołoledź odczuwalna będzie przede wszystkim w godzinach porannych. W ciągu dnia temperatura powinna wynieść ok. 1 st. C. Słabych opadów śniegu i deszczu należy spodziewać się także w nocy — informuje Grażyna Dąbrowska, synoptyk IMGW.

Środa będzie nieco zimniejsza, lecz również tego dnia spodziewać się należy opadów szybko marznącego deszczu, powodującego gołoledź. Taka sytuacja potrwa przez niemal cały tydzień. Pogoda ulegnie zmianie dopiero w okolicach piątku i soboty. Co prawda wskaźnik temperatury nadal pokaże liczbę poniżej zera, acz ustać powinny wszelakie opady atmosferyczne. 

Dobrą wiadomością może być to, że przez cały ten okres kierowcy nie powinni spodziewać się żadnych mgieł, utrudniających widoczność. 

Warszawa nie dała się zasypać

Jak przekazuje warszawski Zarząd Oczyszczania Miasta, obecnie po stołecznych ulicach, mostach i wiaduktach jeżdżą aż 42 posypywarki. Akcja rozpoczęła się o godz. 13 i dotyczy aż 240 km dróg.

„ZOM przez całą dobę sprawdza stan nawierzchni jezdni i chodników. Monitoruje dane meteorologiczne i prognozy pogody. Jeśli będzie taka potrzeba, zleci kolejne akcje” — zapewniają urzędnicy.

Korzenia Fabryki Garbarskiej Temler i Szwede, mieszczącej się przy ul. Okopowej 78, sięgają aż drugiej połowy XIX wieku. Do czasów wybuchu XX wojny światowej, była jednym z największych tego typu zakładów, posiadając także renomę międzynarodową. Dzisiaj, po latach perturbacji okresu PRL-u, cały obiekt stoi opuszczony. Obecnie kompleks znany jest mieszkańcom z popękanych ścian, wybitych szyb i licznych graffiti. Niestety nawet posadzony w pobliżu szpaler drzew nie jest w stanie zakryć całości szpetnego kompleksu.

Dodajmy, że fabryka znajduje się niedaleko Ronda Radosława, w pobliżu Powązek, Arkadii i CH Klif. To świetnie skomunikowany fragment miasta. 

Sprawą dawnej fabryki zainteresowali się mieszkańcy Woli oraz część miejskich radnych. Jeszcze w 2024 roku w odpowiedzi na interpelację władze miasta odpowiedziały jednoznacznie — chcemy sprzedać ten teren. Wiceprezydent Warszawy Tomasz Mencina informował wtedy, że rozpisany zostanie przetarg, a potencjalny nabywca kupi zarówno działkę, jak i stojący na niej gmach zabytkowej fabryki. Tydzień temu, 20 listopada podczas sesji rady miasta, radni udzielili zgody na zbycie nieruchomości.

Zamiast fabryki będzie kolejna galeria lub blok mieszkalny?

Na początek należy przytoczyć kilka faktów. W miejskich dokumentach działka, na której terenie wznosi się fabryka, posiada nr ewidencyjny 9/2 w ramach obrębu 6-02-01. Łącznie jest to aż 16,04 tys mkw. Ten ogromny teren jest także położony w obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokładniej chodzi o rejon Dworca Gdańskiego. To oznacza, że miejsce to przeznaczone jest domyślnie na wszelkiego rodzaju usługi (sklepy, galerie, etc.), z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. W dokumentach widnieje to jako symbol 8.4 U(MW).

Sprawa wydaje się więc prosta — w miejscu opuszczonej fabryki powstanie kolejny, zbyt drogi blok mieszkalny, z „apartamentami” o wielkości 30 mkw. Pomijając złośliwości, los fabryki nie jest do końca przesądzony. Dlaczego? Ponieważ w 2010 roku gmach decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Barbary Jezierskiej, został wpisany do rejestru zabytków.

„Zaznaczam również, że do rejestru zabytków [...] wpisano budynek główny wraz z otoczeniem. Teren ochrony zabytku obejmuje teren dwóch działek: 9/1 (6,6 tys. mkw) i 9/2 (16,04 tys, mkw) ” - informuje Mencina. To oznacza, że ktokolwiek nabędzie działkę — sieć handlowa czy deweloper — powinien każdą decyzję względem budynku fabryki konsultować z wojewódzkim konserwatorem. W innym przypadku na nowego właściciela spadnie szereg dotkliwych kar. Łącznie obie działki mają aż 22,6 tys. mkw.

Fabryka na sprzedaż. Za aż 300 mln zł 

Jednak kiedy miasto zamierza sprzedać działkę? Pierwotnie zakładano, że będzie to czwarty kwartał bieżącego roku, niewykluczone więc, że urzędnicy zmieszczą się w pierwotnym terminie. Zakłada się, że będzie to przetarg ustny nieograniczony. Zgodnie z przegłosowanym dokumentem wartość rynkowa działki to aż 301,9 mln zł. 

W projekcie uchwały zapisano, że sprzedaż ma uratować dawną fabrykę, która od 2007 roku jest pustostanem. Przyszły właściciel może zbudować tam nowe budynki, z których najwyższy będzie miał 68 metrów wysokości. Na podstawie analizy Biura Polityki Lokalowej ustalono, że w tym miejscu może powstać aż 53,5 tys. metrów kwadratowych mieszkań, bądź biur. 

Na bemowskim odcinku drugiej linii metra, obejmującym stacje Karolin, Chrzanów i Lazurowa, roboty posuwają się równolegle w wielu kluczowych obszarach. Już w pierwszych dniach listopada na stacjach rozpoczęto układanie okładzin akustycznych oraz posadzek w wentylatorniach. Zamontowane wentylatory czekają na podłączenie do rozwijanego systemu wentylacji, który instalowany jest w głównych pomieszczeniach technicznych.

W podstacjach energetycznych większa część urządzeń stoi już na swoich miejscach, a przez tunele sukcesywnie prowadzone są kable zasilające i sterujące. Stacje mają gotowe perony, a do Chrzanowa dostarczono ruchome schody – na razie zasłonięte niebieską folią zabezpieczającą. W pomieszczeniach dyżurnego ruchu oraz biur stacyjnych trwają roboty murarskie, tynkarskie i malarskie.

Jak powstaje torowisko metra

Intensywne prace toczą się również w tunelu łączącym stacje Karolin i Chrzanów, gdzie trwa betonowanie nawierzchni torowej. Proces budowy torowiska w metrze jest wieloetapowy i precyzyjny. Po wydrążeniu tunelu o przekroju koła najpierw powstają płaskie powierzchnie bankietu dolnego i bocznego. Ten drugi pełnić będzie funkcję korytarza technologicznego.

Bankiet dolny poddawany jest czyszczeniu, po czym przykrywany matą wibroizolacyjną. Na takim podłożu układane jest zbrojenie płyty torowej – tzw. podtorza, które mieści m.in. kanał odpływowy. Na zbrojeniu montowane są betonowe bloczki wyposażone w uchwyty na szyny. Po umocowaniu torów wykonawcy regulują ich położenie z dokładnością do jednego milimetra. Dopiero wtedy całość zalewana jest betonem, a finalnie torowisko zostaje wyszlifowane.

Ostatni fragment drugiej linii metra

Realizowany odcinek jest finałowym elementem drugiej linii metra w Warszawie. Powstaną trzy stacje: C3 Lazurowa przy ul. Górczewskiej, C2 Chrzanów przy ul. Rayskiego i Szeligowskiej oraz C1 Karolin. Za Karolinem znajdą się podziemne tory prowadzące do Stacji Techniczno-Postojowej Mory, która pozwoli na pełną obsługę taboru kursującego po całej linii. Zakończenie prac planowane jest na 2026 rok.

Inwestycja realizowana jest w ramach projektu „Budowa II linii metra wraz z infrastrukturą towarzyszącą – etap IV”, współfinansowanego z Funduszu Spójności. Całkowity koszt budowy wraz z zakupem taboru to ponad 3 mld zł, z czego dofinansowanie unijne wynosi ponad miliard złotych.

Od jakiegoś czasu w ramach Budżetu Obywatelskiego, warszawski ZDM prowadzi prace remontowe na ul. Starzyńskiego, na Pradze-Północ. Pierwotny plan zakładał wylanie nowej nawierzchni drogi dla rowerów — o co zabiegali sami mieszkańcy. Jednak drogowcy zdecydowali się zmienić nieco koncepcję pierwotnej przebudowy i uwzględnili w swoich planach także korzyści dla pieszych oraz kierowców. „Uznaliśmy jednak, że warto go rozszerzyć” - czytamy w komunikacie ZDM-u.

Przypomnijmy, że prace swoim zasięgiem obejmą ul. Starzyńskiego na odcinku między rondem a skrzyżowaniem z ul. Namysłowską.

Zmiany dla kierowców i pieszych — niekoniecznie na gorsze

Wspomniana droga dla rowerów oczywiście wciąż zostanie wyremontowana. Zamiast kostki rowerzyści będą jeździć po nowym asfalcie.

„Trasa ta przebiega za pobliskim przystankiem autobusowym. To znacznie wykrzywia jej tor, przez co korzystanie z niej jest niewygodne. Również i łącznik z pobliskim przejazdem rowerowym przez ul. Starzyńskiego poprowadzony jest po ostrym łuku. Dlatego droga zostanie nieco wyprostowana, a łącznik poszerzony i tym samym złagodzony” - wyjaśniają urzędnicy.

Wyznaczenie nowego przebiegu drogi dla rowerów jest możliwe dzięki zmianom na jezdni, niestety z perspektywy kierowców na ich niekorzyść. Ulica zostanie zwężona do jednego pasa.

„Drugi pas i tak kończy się zaraz za przystankiem – a zatokę autobusową i cały przystanek przesuniemy bliżej wiaduktu w ciągu ul. Starzyńskiego” - dodają drogowcy w komunikacie.

Zmiana ta ma skrócić także pobliskie przejście przy rondzie Starzyńskiego, poprawiając jego bezpieczeństwo. Z kolei pasażerowie zyskają wyremontowany – a w zasadzie całkowicie nowy – zespół przystankowy. Kierowcy natomiast kilkanaście miejsc postojowych wzdłuż ulicy.

Po przesunięciu wszystkiego bliżej wiaduktu po południowej stronie drogi dla rowerów powstanie luka. Wypełniona zostanie nowym chodnikiem, który zostanie podłączony do istniejącego trotuaru wzdłuż ul. Starzyńskiego. Na dalszym odcinku – takim samym jak droga rowerowa – chodnik zostanie wyremontowany.

Łącznie wszelkie plany obejmą ok. 537 ha terenu, pominiętego do tej pory przez miejskich planistów. Jak zapewniają władze Warszawy, ów nowe mpzp zabezpieczą mieszkaniowy charakter okolic oraz usługi potrzebne mieszkańcom. Nie zapomniano również o zachowaniu terenów zielonych.

Plan dla rejonu ul. Patkowskiego (Mokotów i Ursynów)

Plan obejmuje ponad 65 ha – głównie na południowym Mokotowie. Teren jest już w dużej mierze zabudowany i dobrze zorganizowany. Znajdują się tu osiedla mieszkaniowe, Instytut Psychiatrii i Neurologii, parafia oraz zabudowa jednorodzinna. Okolica sąsiaduje m. in. ze Stegnami, Służewem nad Dolinką, Miasteczkiem Wilanów i terenami rekreacyjnymi. W pobliżu znajdują się także liczne obiekty zabytkowe, w tym kościół św. Katarzyny czy pałac Królikarnia.

W planie teren przy skrzyżowaniu al. Wilanowskiej i Doliny Służewieckiej przeznaczono na zieleń i wody powierzchniowe. Dokument zachowuje mieszkaniowy charakter obszaru, wyznacza miejsca na usługi, nowe tereny zieleni i drzewa przyuliczne. Ma też poprawić zagospodarowanie przestrzeni wzdłuż Potoku Służewieckiego oraz zwiększyć małą retencję (możliwość zatrzymywania wody) na tym terenie.

Plan dla Jelonek Południowych (Bemowo)

Plan obejmuje ok. 146,5 ha między ulicami: Człuchowską, Powstańców Śląskich, Połczyńską i Lazurową. To w dużej części teren zabudowany blokami z lat 70. i 80. oraz domami jednorodzinnymi z obszaru dawnych miast-ogrodów: Jelonek i Nowego Chrzanowa. Ta tym obszarze znajdują się szkoły, przedszkola, przychodnia, dom pomocy społecznej, kościoły i sklepy.

Plan chroni historyczny układ urbanistyczny miast-ogrodów i zachowuje funkcję mieszkaniową. Wyznacza także tereny usług publicznych, m. in. oświaty, zdrowia, kultury i pomocy społecznej.

Plan Golędzinów – część I (Praga-Północ)

Plan obejmuje ok. 153 ha między: Trasą Mostu Krasińskiego, wałem Wisły, ul. Starzyńskiego i granicą z Targówkiem. Przeważają tu różne rodzaje usług: szkoły wyższe, instytuty badawcze, firmy, administracja publiczna oraz zakłady przemysłowe (w tym fabryka Develey, która deklaruje, że w przyszłości chciałaby zmienić swoją lokalizację).

Nie mniej przyjmowany plan miejscowy musi być zgodny z obowiązującym nadal Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy, a to oznacza, że zmiana przeznaczenia nieruchomości będzie możliwa w przyszłości, po przyjęciu planu ogólnego.

Wzdłuż Wisły znajdują się ogródki działkowe i zieleń, a przy ul. Jagiellońskiej – liczne obiekty usługowe. Ważnym punktem jest XIX-wieczny Fort Jasińskiego, otoczony zabudową mieszkaniową.

Plan utrzymuje usługowy charakter obszaru, dopuszcza zabudowę mieszkaniową tam, gdzie już istnieje ta funkcja i wyznacza teren pod rozbudowę publicznej szkoły. Chroni też zabytkowy Fort i przewiduje rozwój usług kultury, nauki, sportu i rekreacji.

Plan rejonu Borkowa – część I (Wawer)

Plan obejmuje ok. 173 ha w zachodnim Wawrze i dzieli się na dwa obszary:

• A – między ulicami: Trakt Lubelski, Cylichowską, Skalnicową, Gawronią i Borowiecką,
• B – między Kanałem Zagóździańskim a ulicami: Cylichowską, Mrówczą i Juhasów.

Tereny w obszarze B są już w większości zabudowane domami jednorodzinnymi. Podobna zabudowa powstaje w części A.
 

Plan ma wspierać rozwój jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Dopuszcza niewielką zabudowę wielorodzinną przy ul. Skalnicowej, przewiduje rozbudowę układu drogowego oraz rozwój usług – także publicznych. Chroni też zieleń i lokalne cieki wodne.

Warto dodać, że do 19 stycznia 2026 roku trwać będą konsultacje społeczne dotyczące projektu Planu Ogólnego Warszawy, Strategii #Warszawa2024+ oraz czterech wyżej przytoczonych planów miejscowych — dla jednego z nich zbierane są już wnioski.

W konsultacjach można wziąć udział m. in. za pośrednictwem dedykowanej strony internetowej. Znajduje się tam pełna lista dokumentów wraz z instrukcją ich wypełnienia. 

Po otrzymaniu zgłoszenia, sprawa została przekazana do kryminalnych, którzy dosyć szybko nie tylko zabezpieczyli dowody, ale i ustalili tożsamość napastnika. 21-letni mężczyzna miał pomieszkiwać w hostelu na terenie Pragi-Południe. Tam też policjanci postanowili złożyć mu wizytę.

- Mężczyzna spał w pokoju, kiedy pojawili się policjanci. Gdy się wybudził i zorientował, co się dzieje i o co chodzi, nie mógł wyjść z podziwu. Cały czas powtarzał policjantom, że jest zaskoczony i wręcz zszokowany całą sytuacją — przekazuje podinsp. Joanna Węgrzyniak, oficer prasowy Komendy Rejonowej Policji VII.

Zdziwienie mężczyzny nie wynikało z faktu tak szybkiego działania policji, bynajmniej. Był zszokowany samym zatrzymaniem, ponieważ żył w przeświadczeniu, że kara za napad na dwa sklepy z nożem w ręku to jedynie kwestia wystawienia mandatu. Jak tłumaczył służbom, zrobił to, ponieważ miał przejściowe problemy finansowe. 

- Policjanci zabezpieczyli odzież i buty, które miał na sobie w chwili popełnienia przestępstw, a także nóż, którym miał grozić ekspedientkom. 21-latek trafił do policyjnej celi — dodała podinsp. Węgrzyniak.

Mężczyzna następnie usłyszał prokuratorskie zarzuty dokonania dwóch rozbojów z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Jako że nie był wcześniej notowany za podobne przestępstwo, grozi mu teraz kara 15 lat pozbawienia wolności.

21-latek decyzją sądu został już tymczasowo aresztowany na okres trzech miesięcy.

Na wczorajszej sesji rady miasta, przegłosowano zmiany odnośnie najmu lokali komunalnych. Zgodnie z przyjętą uchwałą pierwszeństwo będą miały osoby wykonujące „ważne dla miasta zawody”. Są wśród nich m. in. pracownicy instytucji pomocy społecznej oraz ratownicy medyczni. Istnieją jednak dwa wymogi:

• konieczny jest co najmniej dwuletni staż pracy;
• należy pracować w instytucji tworzącej, lub której udziałowcem jest miasto.

- Wspieramy osoby potrzebujące, ale także zawody kluczowe dla naszej wspólnoty samorządowej. Dodaliśmy nowe grupy zawodowe – na poprzedniej sesji byli to pracownicy kultury i nauczyciele – a dziś dodatkowo wprowadzamy ratowników medycznych i pracowników instytucji pomocy społecznej – tłumaczy Aldona Machnowska - Góra, zastępczyni prezydenta Warszawy.

Decyzja rady o przyznaniu pierwszeństwa kolejnym dwóm grupom zawodowym, ma na celu pomóc w zapełnieniu ich braków kadrowych, które coraz częściej dotykają także Warszawę. 

Miasto zapewnia, że nie zapomniało o polityce mieszkaniowej

Władze miasta jednocześnie zapewniają, że polityka mieszkaniowa, w tym zapewnienie lokali komunalnych, pozostaje jednym z najważniejszych zadań.

Obecnie w całej Warszawie jest ponad 80 tys. mieszkań komunalnych. Od lat miasto realizuje program, którego celem jest zwiększanie tej liczby. Chodzi nie tylko o budowę nowych budynków — co jest najbardziej spektakularne — ale też remont całych kamienic, do tej pory wyłączonych z użytkowania. 

- Dzielnice na bieżąco kwalifikują kolejne rodziny i zawierają umowy najmu lokali, dlatego szacujemy, że w tym roku podobna grupa rodzin będzie mogła cieszyć się kolejnymi mieszkaniami – przewiduje wiceprezydentka Aldona Machnowska-Góra.

Obecnie w Warszawie na pomoc mieszkaniową oczekuje ponad 2 tys. osób. Tylko w ubiegłym roku udzielono jej 3 tys. rodzin.

Bez tramwaju na Trakcie Królewskim

Zgodnie z dokumentem, ostatnią trasą tramwajową północ-południe, na zachodnim brzegu Warszawy, będzie oś ulicy Marszałkowskiej. Wcześniej spekulowano, że może wrócić przedwojenne połączenie na Trakcie Królewskim, a urbaniści – sugerujący zmianę roli Wisłostrady, bądź jej schowanie w tunelu – postulowali tory nad brzegiem rzeki.

Co ciekawe, pomysł trasy tramwajowej poniżej skarpy znalazł się w planach miejscowych Starego i Nowego Miasta. Nie ma ich jednak w strategii, której horyzont to rok 2060.

Tramwajowa Trasa Tysiąclecia 

Pewnym zaskoczeniem jest przełożenie budowy linii po śladzie dawnej Trasy Tysiąclecia (o niej poniżej). W 2029 roku gotowy ma być tunel pod Dworcem Wschodnim, w którym znajdzie się miejsce na tramwaj. Jednak tory w tym miejscu mają pojawić się dopiero 20 lat później.

Tramwajarze planują ciekawą trasę N-S będącą (od południa) przedłużeniem planowanego tramwaju na Gocław. Dalej przez Park Skaryszewski, tunelem pod torami, obok zajezdni Praga i dalej pod kolejnymi torami aż do Ronda Żaba. Jednak na jej realizację jeszcze poczekamy. Szkoda, ponieważ okolice nowej trasy gwałtownie się zmieniają. Tramwaj, jako duża inwestycja publiczna, uporządkowałby w tym miejscu choćby kwestie dostępu do szybkiego, publicznego transportu. Mógłby być też impulsem do powstania nowych biur niedaleko Dworca Wschodniego. 

Z tematów tramwajowych warto zauważyć przesunięcie w budowie trasy wzdłuż al. Wilanowskiej. To krótki łącznik "Mordoru" z Dworcem Południowym (Metro Wilanowska). Planowano go od 2009 roku, a w 2019 roku Tramwaje Warszawskie zapowiadały, że za trzy lata zostanie ukończona. Tymczasem inwestycja zniknęła z miejskich planów, prawdopodobnie biorąc pod uwagę exodus biur z okolicy ul. Domaniewskiej. W nowej strategii trasa ma powstać po 2044 roku. Co ciekawe, szybciej w tym miejscu planowane jest metro (M4). Czy dublowanie tej trasy ma sens? 

Koniec Tras, zmiana obwodnicy

Z miejskich planów, mających odzwierciedlenie we wciąż obowiązującym studium z 2006 roku, zniknęła Trasa Tysiąclecia. To droga planowana jeszcze w PRL jako szeroka arteria biegnąca z północny na południe, na prawym brzegu Wisły. Od lat urbaniści alarmowali, że tego typu droga nie powinna powstać. W 2022 roku miasto przeprowadziło nawet konsultacje społeczne o nazwie „Co zamiast Trasy Tysiąclecia”. 

Obecnie, zamiast drogi dla samochodów, miasto proponuje trasę tramwajową – po tym samym śladzie – z wygodną trasą rowerową łączącą Pragę Południe i Pragę Północ. Na mapie zaznaczono ją jako „główny korytarz rowerowy”, jedna z kilku najważniejszy tras dla jednośladów w stolicy.

Zmieniono także plan na obwodnicę Pragi. Będzie to „droga klasy głównej”, co oznacza spokojniejszą ulicę niż np. Wisłostradę lub Trasę Łazienkowską. Według planów transportowych wciąż będzie to jedna z najbardziej obleganych dróg w stolicy. Mieszkańcy liczą, że uda się odciążyć w związku z tym ul. Grochowską czy ul. Targową, które - de facto - pełnią dziś rolę zastępczej obwodnicy śródmiejskiej.

Zmieniono także Trasę Olszynki Grochowskiej. Droga, również istniejąca w planach od PRL, została skrócona do minimum. Obecnie brany pod uwagę jest jedynie odcinek od Trasy Toruńskiej do (przyszłej) Trasy Mostu Północnego. Co ciekawe, ten odcinek ma szansę realizacji do 2044 roku. Dalej wspomniana Trasa zamieniłaby się w zwyczajną drogę, realizowaną stopniowo do 2060 roku. Na później odłożono Trasę Mostu Północnego. W planach jest dopiero na koniec lat 40. lub 50.  

W interpelacji, skierowanej do przewodniczącego rady, tłumaczy, że takie rozwiązanie pozwoli na zachowanie komunikacji w razie przerw w działaniu klasycznej infrastruktury. Jak miałoby to wyglądać? Według Niedziałka dostęp do Starlinków powinny mieć szkoły, biblioteki, ośrodki pomocy społecznej, domy kultury oraz budynki administracji dzielnicowej. Przekonuje, że jest to w miarę tanie rozwiązanie. W swoim planie radny nakreśla wizję, w której Starlink zostanie też udostępniony mieszkańcom, gdyby zaszła taka potrzeba.

„Przystosowanie powyższych punktów do udostępnienia połączenia Wi-Fi mieszkańcom w sytuacjach kryzysowych, tak aby w przypadku awarii sieci światłowodowej lub komórkowej mogli oni uzyskać dostęp do podstawowych informacji, komunikatów i usług publicznych” – pisze Niedziałek.

Przekonuje też, że chodzi o konkretny system – Starlink „opracowany przez firmę SpaceX ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, będących strategicznym partnerem Polski w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO)”. Podkreśla, że wymaga to tylko „jednorazowego zakupu sprzętu i umiarkowane, miesięcznej opłaty abonamentowej”.

Dlaczego to zły pomysł? 

Prawdopodobnie radny chciał rozpocząć dyskusję na temat systemu bezpieczeństwa urzędu, czy szerzej m.st. Warszawy, jednak jest to propozycja zaskakująca. Po pierwszej radny proponuje konkretne rozwiązanie, konkretnej firmy, co jest niezgodne z postępowaniami przetargów publicznych. Po drugie, system Starlink należy do firmy ze Stanów Zjednoczonych. Co prawda jest używany w czasie wojny na Ukrainie, jednak jego właściciel – Elon Musk – groził jego zawieszeniem. Wydaje się, że rozsądniejszym rozwiązaniem byłoby korzystanie z rodzimych rozwiązań.

Po trzecie, poruszenie tej sprawy na forum dzielnicowym nie jest dobrym rozwiązaniem. Wśród mieszkańców tworzy poczucie niepewności, że być może już-zaraz taki system będzie niezbędny. Poza tym jakikolwiek system awaryjny powinien być dostępny dla całego miasta (jeśli nie kraju), a nie tylko Bemowa. Być może dobrym rozwiązaniem byłoby skierowanie zapytania, o stworzenie takiego zabezpieczenia, do prezydenta Trzaskowskiego.

Co więcej, Niedziałek mógłby w tym procesie odegrać pewną rolę. Poza sprawowaniem mandatu radnego jest również wiceprezesem (a od 2021 roku do kwietnia 2025 prezesem) Wojskowego Przedsiębiorstwa Handlowego. To państwowa spółka powołana do „zaspokajania potrzeb żołnierzy, pracowników wojska, emerytów i rencistów wojskowych oraz jednostek i instytucji wojskowych w zakresie sprzedaży towarów, a także świadczonych usług”. Obecnie skupia się głównie na prowadzeniu sklepów z artykułami mundurowymi i militarnymi, ale mogłaby również odegrać rolę przy tworzeniu systemu obrony cywilnej.

Wobec tego wydaje się, że radny PiS ma rozeznanie jeżeli chodzi o sprzęt wojskowy. Podlega również, jako członek zarządu SSP pod wiceministra skarbu, Konrada Gołotę (Lewica), co oznacza, że mógłby rozpocząć podobną dyskusją na poziomie ogólnokrajowym.

- Warszawa jest największym samorządem w Polsce i jednocześnie ma najgorzej wynagradzanego prezydenta spośród wszystkich miast wojewódzkich. To prezydent Trzaskowski sam wnosił, żebyśmy ustalili jego wynagrodzenie na poziomie 80 proc. stawki maksymalnej. Były wtedy głosy, że prezydent powinien zarabiać więcej. Wtedy powiedziałem, że gdy sytuacja finansowa miasta się poprawi, złożymy projekt uchwały i wrócimy do tematu (podwyżki - red.). Dzisiaj warunki zostały spełnione – przekonywał Jarosław Szostakowski, szef klubu KO, który w imieniu radnych wniósł projekt uchwały w tej sprawie.

W uzasadnieniu podał, że pensja Trzaskowskiego wzrośnie do „poziomu maksymalnego dopuszczalnego przez prawo”. To 11,2-krotność kwoty bazowej. Biorąc pod uwagę, że propozycję przygotował szef klubu KO, głosowanie było jedynie formalnością. Mimo to opozycja (PiS) jasno dała do zrozumienia, że nie poprze zmian.

- Jeżeli chodzi o wynagrodzenie prezydenta, warto dyskutować to z prezydentem na sesji. Chcielibyśmy wiedzieć, czy pan prezydent wreszcie zajmie się Warszawą i będzie bywał na sesjach. Bo wynagrodzenie musi być powiązane z efektami pracy, a tutaj nie mamy takiego przekonania. Będziemy przeciwni – mówił Dariusz Figura, szef klubu PiS. 

Ile będzie zarabiał Rafał Trzaskowski?

Zarobki Rafała Trzaskowskiego wzrosną. O ile? To wynika z mnożnika i kwoty bazowej ustalanej każdego roku przez Sejm. W tyk roku maksymalny poziom podstawy prezydenta Warszawy (tzw. gołej pensji) to 11 680 zł. Do tego należy doliczyć 4507 zł dodatku funkcyjnego. Ale to nie koniec. Trzaskowskiemu przyznano także „dodatek specjalny” – którego maksymalny poziom to 50 proc. sumy dodatku funkcyjnego i wynagrodzenia zasadniczego. Prezydentowi przysługuje także „dodatek stażowy” wnoszący 20 proc. wynagrodzenia zasadniczego. 

Tak będzie kształtowała się pensja Rafała Trzaskowskiego:  

• pensja zasadnicza – 11 680 zł brutto
• dodatek funkcyjny – 4507 zł
• dodatek specjalny – 4856,1 zł
• dodatek stażowy – 2336 zł.

Według naszych wyliczeń, biorąc pod uwagę maksymalne stawki, po zmianach prezydent Rafał Trzaskowski zarobi 23 379,1 zł brutto. 

Wtedy jednak zdecydowano, że trwający remont podpór zostanie przedłużony. Dodano do niego wymianę dylatacji w jezdniach, roboty betonowe i odnowę powłok antykorozyjnych. Termin wykonania prac przesunięto z marca 2025 na kolejny rok. Większe uciążliwości dla mieszkańców pojawiły się w sierpniu. Zawieszono „do odwołania” przystanki tramwajowe Most Poniatowskiego, a na dole, pod wiaduktem, zwężono pas Wisłostrady i wprowadzono tymczasową sygnalizację świetlną na węźle zjazdowym. 

Do kiedy potrwają utrudnienia? 

- Planujemy podpisać aneks z wykonawcą do czerwca (2026 - red.). - tłumaczy nam Jakub Dybalski, rzecznik ZDM. - Tu nie ma wielkiej historii, obiekt jest zabytkowy, więc w praktyce każdy element podlega ochronie konserwatorskiej i ustalamy jak go odnowić. Do tego dochodzi szereg prac dodatkowych, które są zlecane wykonawcy, bo potrzeba ich wykonania wychodzi np. po zdjęciu wierzchnich warstw materiałów. Mam pełną świadomość, że ten remont był zaplanowany na krótszy czas i mogę tylko przeprosić, ale to jednak obiekt unikatowy, innego wiaduktu tego rodzaju i w tej skali po prostu w Warszawie nie ma - dodaje.  

Własny system ma sporo zmienić. Prezydent Rafał Trzaskowski obiecywał obniżki cen za wywóz śmieci po tym, gdy w 2020 roku podpisano kontrakt na budowę spalarni. Za co najmniej 1,668 mld zł (plus podatki) zbudowała ją firma Posco z Korei Południowej. Inwestycja miała zakończyć się pod koniec 2023 roku, potem aneksowano ją do połowy 2024 roku. Teraz, ponad rok po tym czasie, choć budowę zakończono, zakład nadal nie został oficjalnie otwarty, a jak ustaliła „Gazeta Wyborcza”, w lipcu 2025 roku podpisano kolejny aneks. Kwota finalna budowy nie została ujawniona. 

Kiedy otwarcie spalarni? 

Zakład nazwany „Warszawską Wytwórnią Energii” z zewnątrz wygląda na gotowy. Prace budowlane zakończone, zasadzono zieleń, zainstalowano logotyp, włączono nocne oświetlenie, a nawet tablicę informującą o jakości powietrza (o tym za chwilę). Inwestycja od czerwca ma już pełne pozwolenie na użytkowanie. Miasto odebrało też jej fragmenty, czyli sortownię odpadów. Znacznie wcześniej, po już pod koniec 2024 roku zaczęły się próby – nowy system zaczął spalać śmieci. 

Mówiono wtedy o fazie rozruchu, znanej z branży energetycznej, która polega na uruchomieniu instalacji oraz dostosowaniu jej do określonych w kontrakcie parametrów (kalibracja). Trwa to już niemal rok. Może to oznaczać, że nie wszystkie parametry udało się uzyskać. Przykładowo, rozruch nowego bloku elektrowni w Opolu trwał 4,5 miesiąca. Nieco dłużej, bo około pół roku, trwała kalibracja bloku nr 14 w Bełchatowie. 

W Warszawie zbudowano nie typową elektrownię, ale zakład składający się z kilku elementów. Odpady przetwarzane są na ciepło i energię, które nie tylko zasilają to miejsce, ale także są sprzedawane na zewnątrz, stąd sprytna nazwa „Warszawska Wytwórnia Energii”. W tym roku spalono już ponad 160 tysięcy ton śmieci, co oznacza, że instalacja działa niemal na sto procent. Jednak wciąż nie została otwarta i przekazana miastu. Dlaczego?

„Obecnie WWE „pracuje” regularnie, czyli przekształca termicznie odpady, produkując przy tym energię cieplną i elektryczną dla mieszkańców stolicy, w ramach wspomnianego rozruchu. Należy podkreślić, iż jest to czasochłonny proces. Jego nadrzędnym celem jest przeprowadzenie prób wszystkich instalacji zakładu, aby w przyszłości mógł służyć mieszkańcom stolicy bezpiecznie i zgodnie z założeniami” – przekazało nam biuro prasowe MPO. 

W korespondencji otrzymaliśmy zapewnienie, że prace budowlane zostały zakończone. Tymczasem 6 listopada na terenie inwestycji wciąż spacerowali robotnicy w kaskach. Tego dnia firma Posco zrobiła sobie pamiątkowe zdjęcie z podpisem „domykamy rozbudowę Warszawskiej Wytwórni Energii”, które znajduję w sieci. Gdy próbuję dopytać, u źródła, na jakim etapie jest inwestycja, słyszę, że firma nie może się w tej sprawie wypowiadać. – Za całą komunikację, zgodnie z kontraktem, odpowiada MPO – słyszę od rzeczniczki.

Od MPO, jaki i w innym źródle, usłyszę, że trwa kalibracja urządzeń. Wykonawca próbuje „dobić” do kryteriów narzuconych w kontrakcie. To nie tylko spalarnia, ale także elektrownia, więc proces ten jest niezwykle skomplikowany i niełatwy. Powtarzają to, jak mantrę, wszystkie strony. Rzecz w tym, że to samo powtarzano we wrześniu. 

Ile i co pali spalarnia? 

Brak konkretnej daty denerwuje mieszkańców okolicznych osiedli. Dodajmy, że spalarnia to de facto rozbudowa istniejącego zakładu, z tym że przy wykorzystaniu nowej technologii. Mimo zapewnień, że będzie bezpiecznie i ekologicznie, mieszkańcy boją się, że pogorszyła się jakość powietrza. Pisali o tym do MPO, prosząc o uruchomienie tablicy informującej o składzie powietrza wychodzącego z wysokiego na 70 metrów komina. W końcu dopięli swojego. 

„Tablica informacyjna jest elementem, który powstał w ramach komunikacji z mieszkańcami. Ze względu na rosnące zainteresowanie spółka wystąpiła do GW (generalnego wykonawcy - red.) z prośbą o jej uruchomienie jeszcze w trakcie rozruchu. Od 7 listopada tablica wyświetla wartości emisyjne zakładu na bieżąco” – podaje nam biuro prasowe MPO.

Mieszkańcom obiecywano również taras widokowy, który zbudowano na ostatnim poziomie wieży-komina. Ten zostanie otwarty po przekazaniu inwestycji miastu. Ale kiedy to nastąpi? Terminu nikt nie chce podawać. 

Według planu, w 2026 roku wydatki wyniosą 31,768 mld zł. To wzrost o ponad cztery procent. Po stronie dochodów zapisano 28,539 mld zł, co oznacza deficyt wynoszący nieco ponad trzy miliardy złotych. Biorąc pod uwagę sytuację finansową miasta, nie jest to wynik w żaden sposób obciążający.

Na co wydane zostaną pieniądze? 

Najwięcej, bo aż 10 mld zł zostanie wydane na oświatę. W tym roku rządowa subwencja pokryje niecałe 2/3 zapotrzebowania. Resztę miasto dołoży z własnych środków. W tym przypadku stołeczny ratusz planuje aż pół miliarda rezerwy. Co ciekawe, wydatki rosną mimo, że spada liczba uczniów z 395 tys. do 384 tys. Kolejnym sporym wydatkiem jest „transport i łączność” – 6 mld zł, z czego na utrzymanie obecnej sieci przewozowej aż 4,8 mld zł. Na funkcjonowanie administracji publicznej wydanych zostanie 2,5 mld zł.

Blado wypadają miejskie inwestycje, które będą realizowane w przyszłym roku. Większość to projekty wieloletnie, które są kontynuowane. Najwięcej – 761,9 mln zł – przeznaczonych zostanie na dokończenie budowy II linii metra. Prawdopodobnie w pierwszym kwartale uruchomione zostaną trzy ostatnie stacje M2.

Poza tym najważniejsze wydatki inwestycyjne to: 

• dofinansowanie Tramwajów Warszawskich – 100 mln zł
• kontynuacja remontu Sali Kongresowej – 77 mln zł
• dokończenie remontu Trasy Łazienkowskiej (wiadukty nad ul. Paryską) – 58,6 mln zł
• modernizacja Instytutu Głuchoniemych – 49 mln zł
• remont zniszczonych, wyłączonych z użytkowania, kamienic na Pradze Północ – 41,5 mln zł
• przebudowa Złotej i Zgody (Nowe Centrum Warszawy) – 40,5 mln zł
• modernizacja budynków (ul. Marii Kazimiery i Mickiewicza) – 35 mln zł
• budowa Teatru Rozmaitości – 30 mln zł
• budowa siedziby Sinfonii Varsovii – 30 mln zł. 

Z mniejszych inwestycji zaplanowano rozpoczęcie budowy P+R przy ul. Połczyńskiej, start prac nad pływalnią przy ul. Ostródzkiej, zakup 120 autobusów czy dalszą część budowy Centralnego Domu Kultury w Śródmieściu.

Rewolucji, jeżeli chodzi o inwestycję, należy oczekiwać w 2027 roku. Z budżetu „spadnie” największy wydatek, czyli budowa II linii metra (710,6 mln – rok 2025, 761,9 mln zł – rok 2026). Z końcem roku gotowa ma być, po wielu latach opóźnień, Sala Kongresowa. To drugi najwyższy wydatek (130, 2 mln zł – rok 2025, 77 mln zł – rok 2026). Ratusz będzie mógł wydać niemal miliard na nowe inwestycje. Na co je przeznaczy? 

Pomiary i zachowanie kierowcy

Według relacji funkcjonariuszy pojazd poruszał się z nadmierną prędkością na długim odcinku trasy, a kierowca wykorzystywał światła drogowe do wymuszania zmiany pasa przez innych uczestników ruchu. Policjanci wskazali, że takie zachowania stanowią realne zagrożenie, szczególnie na drodze o dużym natężeniu ruchu.

„Jazda z nadmierną prędkością to nie tylko wykroczenie opisane w przepisach, ale przede wszystkim realne zagrożenie dla życia i zdrowia wszystkich uczestników ruchu drogowego” — przekazała podkom. Magdalena Gąsowska z Komendy Stołecznej Policji. 

Po zatrzymaniu okazało się, że 41-latek był już wcześniej wielokrotnie karany za przekroczenia prędkości. Policjanci ustalili, że kierujący znajduje się w recydywie, co automatycznie zwiększa wysokość nakładanych kar. Za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h mężczyzna otrzymał mandat w wysokości 3000 zł oraz 13 punktów karnych.

Brak uprawnień i kolejne konsekwencje

Dodatkowo, jak potwierdzono podczas kontroli w systemie informacyjnym, 41-latek nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami. Zostały mu one odebrane decyzją starosty za wcześniejsze przekroczenie limitu punktów. Policjanci nałożyli na niego także mandat 200 zł za niewłaściwe używanie świateł drogowych, co jest wykroczeniem z art. 97 Kodeksu wykroczeń oraz art. 51 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.

Mężczyzna będzie musiał stawić się w piaseczyńskim sądzie, który rozpatrzy sprawę kierowania pojazdem bez uprawnień. Policja przypomina, że powtarzające się łamanie przepisów prowadzi nie tylko do sankcji finansowych, lecz także do decyzji administracyjnych oraz poważnych konsekwencji prawnych.

W komunikacie podkreślono również, że ograniczenia prędkości wynikają z analiz bezpieczeństwa i mają chronić kierowców. Lekceważenie tych zasad — także poprzez agresywny sposób jazdy — zwiększa ryzyko tragicznych zdarzeń drogowych.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski w swoim wystąpieniu odniósł się do roli kobiet w kształtowaniu miasta. Powiedział: „Przy każdej możliwej okazji podkreślam, jak jestem dumny z warszawianek i z tego, jakie miasto tworzą. To dzięki Wam nasza stolica jest pełna ciepła, empatii i otwarta na drugiego człowieka, a w momentach kryzysowych można na Was liczyć” – cytowany przez Urząd Miasta. Dodał również: „Gratuluję wszystkim nominowanym i pamiętajcie, że zawsze macie we mnie swojego sojusznika”.

Laureatka i jej działalność

Agnieszka Sikora od ponad 14 lat prowadzi działania na rzecz młodych osób, które znalazły się w kryzysie bezdomności. Jej praca koncentruje się na pomocy osobom, które często nie miały w dorosłych adekwatnego wsparcia. Fundacja po Drugie rozwija programy, w których młodzi mogą liczyć na nocleg, pomoc psychologiczną, prawne wsparcie i możliwość stopniowego usamodzielniania się. Sikora angażuje się również w prace legislacyjne dotyczące pobytu matek z dziećmi w placówkach resocjalizacyjnych.

Podczas gali zwróciła uwagę na realną skalę problemu. 

- Bardzo pięknie dziękuję Kapitule i wszystkim, którzy oddali głosy "na Sikorę." Ale to nie o mnie tu chodzi, a o sprawę, która jest niezwykle ważna, a która nawet mnie samą czasem pokonuje, czyli sprawę bezdomności ludzi młodych, którzy mają 18, 19 czy 20 lat i często z winy nas-dorosłych znaleźli się w tak dramatycznej sytuacji, jaką jest bezdomność - powiedziała.  

Dodała także: „Nie planowałam zajmować się tą tematyką, gdy zakładałam Fundację po Drugie, ale ci młodzi ludzie do mnie przyszli i teraz wspólnie z moim zespołem im pomagamy”.

Plebiscyt i proces wyboru

Warszawianka Roku to miejski plebiscyt honorujący kobiety wyróżniające się działalnością społeczną, obywatelską i zawodową. Nominowane osoby wskazywane są przez mieszkańców i organizacje, a ostateczny wybór dokonywany jest poprzez głosowanie publiczne. W tym roku oddano ponad 23 tys. głosów. Kapituła wyłoniła dziewięć finalistek, których działania – według miasta – wpływają na lokalną społeczność.

Wiceprezydentka miasta Aldona Machnowska-Góra zwróciła uwagę na znaczenie wyróżnienia i jego symbolikę. Podczas gali stwierdziła: „Warszawianka Roku 2025 symbolizuje solidarność, troskę, odpowiedzialność, współodczuwanie, ale też pasję, pracowitość, profesjonalizm, waleczność i odwagę. Takie są tegoroczne nominowane, ale i wszystkie kobiety w Warszawie. Taka była też Maria Skłodowska-Curie i jest Wanda Traczyk-Stawska. Myślę, że mamy ogromny przywilej, że możemy dawać widoczność tym niezwykłym kobietom i razem pracować na to, żeby Warszawa była miastem równych szans”.

Do finału obok Sikory zakwalifikowały się: Magdalena Bigaj, Paulina Braun, Aleksandra Laudańska, Katarzyna Nicewicz, Anna Raciborska, Małgorzata Sokołowska, Kira Sukhoboichenko i Karolina Skowron-Baka. W poprzednich latach tytuł trafił do Ireny Sendlerowej, Anny Ojer, Nicole Sochacki-Wójcickiej, Krystyny Jandy, Wandy Traczyk-Stawskiej, Małgorzaty Szumowskiej, Katarzyny Kasi oraz wspólnie do Sylwii Gregorczyk-Abram i Dominiki Lasoty.

Zieleń zamiast Wisłostrady. Co nad tunelem? 

Planiści właśnie pokazali projekt planu „rejonu Starego Miasta”. W jego przygotowaniu brał jeszcze udział, zmarły w 2020 roku, prof. Krzysztof Domaradzki. Obecnie głównym projektantem jest arch. Marek Sawicki, wcześniej z pracowni Dawos, obecnie Sawawa. To dokumenty jeszcze przed głosowaniem radnych Warszawy, którzy ostatecznie przyjmują, bądź odrzucają plan.

Większość terenu zajmują zabytki, wpisane na listę UNESCO, wobec tego na skarpie radykalnych zmian nie będzie. Ciekawiej robi się poniżej. Teren ten zajmują Ogrody Zamku Królewskiego, a także Wisłostrada i miejski parking „Bugaj”. Tam zaplanowano spore zmiany. Docelowo Wisłostrada powinna zostać „schowana” w tunelu. Musi on być zbudowany tak, by żadne z urządzeń technicznych nie zasłaniało „widoków na obiekty zabytkowe”, ani panoramy miasta. Aż 90 proc. odzyskanego w ten sposób terenu ma zostać zamienione na zieleń. 

Zamiast Wisłostrady pojawić ma się park. W planie nie ma mowy o nowych zabudowaniach, poza niewielkimi, parterowymi pawilonami parkowymi. W miejscu obecnych parkingów „Bugaj” i „Boleść” przewidziano parkingi, ale podziemne. To rozsądna zmiana, która powinna być łatwa do przeprowadzenia, ponieważ tereny należą do miasta (spółka Zarząd Terenów Publicznych). Niestety, prawdopodobnie cała inwestycja utknie ze względu na wysoki koszt przeprowadzenia prac. W lipcu rozmawialiśmy na ten temat z wiceprezydent Warszawy, Renatą Kaznowską. 

- Schowanie Wisłostrady w tunelu powinno być również przedmiotem pogłębionych analiz technicznych, drogowych i transportowych. Z naszej strony badaliśmy już tę kwestię wielowątkowo. Niestety, analiza kosztów pokazała, że na ten moment zamierzenie to nie jest budżetowo w naszym zasięgu - mówiła. 

Tramwaj wzdłuż Wisły? 

Ciekawostką jest możliwość wyłączenia ruchu kołowego ze zjazdów z Trasy W-Z. Według planistów mogłyby służyć wyłącznie pieszym. Natomiast nie można ich wyburzyć, ze względu na zabytkowy charakter. Na samej trasie planowany jest też nowy przystanek tramwajowy i autobusowy, na wysokości Bulwaru Karskiego, czyli tuż przed Wisłą. Mógłby obsługiwać docelowo zwiększony ruch turystyczny, o ile przebudowa Wisłostrady kiedyś się wydarzy.

Poza tym podobnie jak w pracy Dembowskiej pojawiła się możliwość wyznaczenia trasy tramwajowej wzdłuż Wisły. Planiści podają dwa warianty: albo w tunelu, albo na poziomie terenu, mniej więcej w śladzie obecnej Wisłostrady. Widać tu pewien konflikt z miejskimi planistami, ponieważ tej trasy tramwajowej nie ma w strategii Warszawa 2040+, która obejmuje horyzont czasowy aż do 2060 roku. 

Wygląda na to, że choć zmiany proponowane przez planistów są śmiałe, nie mają one odzwierciedlenia w planach miasta. Przez najbliższe dwie dekady raczej nie należy się spodziewać znacznej przebudowy tego odcinka. Być może przyjdzie na to czas w latach 50., ale wtedy miejskie priorytety, a także polityka transportowa miasta, mogą być już zupełnie inne. 

Ale wraz ze zmianami Rafał Trzaskowski zapowiedział wprowadzenie „Warszawskiego Programu Bezpiecznej Nocy”. O tym dokumencie przez długi czas nikt nie wiedział, nawet wiceprezydent Wiśnicki odpowiedzialny wtedy za tę działkę w mieście. Finalnie projekt programu pojawi się na najbliższej sesji rady Warszawy. Zajrzeliśmy do środka. Dokument liczy dokładnie 21 stron. Podpisała się pod nim Joanna Tymińska, zastępca dyrektora Biura Rozwoju Gospodarczego. Drugi podpis dostawił Maciej Fijałkowski, sekretarz miasta. 

Czym jest program „Bezpiecznej Nocy”? 

Przez pierwsze 13 (z 21) stron czytamy o tym, co Warszawa już robi. Poza informacjami o monitoringu wizyjnym czy kontroli na Bulwarach, czytamy też o nowych przejściach dla pieszych oraz o programie „Bezpieczna rzeka”. Wiele punktów to zbiór informacji znanych już wcześniej – jak choćby informacja o dofinansowaniu Komendy Stołecznej Policji w latach 2018-2024. Co nowego proponują urzędnicy? 

Na sześciu stronach wymieniono siedem punktów, na które ma składać się nowy program. Omawiamy każdy z nich. 

1. Mapowanie miejsc uciążliwych. Ratusz chce analizować dane z punktów sprzedaż alkoholu i łączyć je z przypadkami zakłóceń porządku. „Analiza przestrzenna pozwoli na wyodrębnienie szczególnie newralgicznych obszarów wymagających działań służb i oddziaływań profilaktycznych” – czytamy. Rzecz w tym, że taki program częściowo już działa. Policja wprowadziła już kilka lat temu Krajową Mapę Zagrożeń Bezpieczeństwa, która ma mniej więcej ten sam cel.  
2. Wzmocnienie prewencji. W tym, dość ogólnym punkcie, urzędnicy piszą o konieczności zainstalowania kamer w miejscach „w których regularnie dochodzi do zakłóceń porządku publicznego”. Nie podano, ani w jaki sposób te miejsca zostaną wytypowane, ani ile kamer samorząd chce umieścić (kilka, kilkadziesiąt czy kilka tysięcy).
3. Wzmocnienie patroli oraz środków administracyjnych wobec punktów sprzedaży alkoholu. Ratusz zobowiązuje się do dodatkowych patroli Straży Miejskiej oraz do udzielenia wsparcia policji. Konkretów brak. Wiadomo jedynie, że te dodatkowe patrole mają pomóc w rozpoczęciu ewentualnej procedury zabrania koncesji. W tym przypadku odpowiedzialność – według dokumentu – ma spoczywać na dzielnicach.
4. Program „Odpowiedzialny Sprzedawca”. To kurs szkoleń, który rozpoczął się… na początku 2025 roku. Ratusz tłumaczy, że będzie uczył sprzedawców jak zachować się w przypadku spotkania z nietrzeźwym klientem. Kolejnym krokiem ma być dotarcie do właścicieli punktów sprzedaży. Finalnie każdy, kto przejdzie szkolenie (pięć spotkań po 3 godziny każde), otrzyma certyfikat. Program ma być finansowany ze środków otrzymanych z koncesji.
5. Kampanie edukacyjne. Pierwsza z nich „Nie dla alkoholu w grupie wiekowej 18-” to ma być kontynuacja akcji z 2024 i 2025 roku. Druga, od stycznia przyszłego roku, ma być skierowana do kierowców, a jej hasło to „Jazda po alkoholu kosztuje nawet życie”.
6. Wsparcie dla Rodzin. To zdecydowanie najbardziej rozbudowany punkt. Urzędnicy wymieniają, że w tej chwili miasto realizuje 24 rodzaje różnych programów profilaktycznych dla ponad 30 tys. osób. Ale pojawiają się tu nie tylko te związane z problemami alkoholowymi. Czy pojawi się coś nowego? „Planowane jest wzmocnienie oferty dla rodzin, w których dzieci upijają się, eksperymentują z używaniem substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu poprzez rozwój programów krótkiej interwencji profilaktycznej” – czytamy.
7. Zwiększenie dostępności terapii. Miasto opisuje programy prowadzone od 2012 roku, które realizuje 19 poradni terapii uzależnień. Korzysta z nich ok. 2,1 tys. osób. I według założeń programu, w kolejnych latach zwiększona ma zostać liczba dostępnych miejsc.

Podsumowując, co nowego znalazło się w programie? Pojawiły się propozycje, by zainstalować kamery monitoringu, a także zabierać koncesję sklepom, pod którymi dochodzi do niebezpiecznych zachowań. Poza tym miasto chce zwiększyć wsparcie dla rodzin oraz pomoc dla uzależnionych. Niestety, w żadnym z punktów nie znalazły się konkretne liczby. 

Przypomnijmy, że w 2018 roku, gdy miasto wdrażało podobny – pod kilkoma względami – Warszawski Indeks Powietrza, by walczyć ze smogiem, pojawiły się konkretne liczby. Zapowiedziano wtedy m.in. instalację ok. stu czujników, dofinansowania (do 50 tys. zł) na wymianę starych pieców, dokładny monitoring jakości powietrza itp. W tym przypadku konkretów zabrakło. 

Władze miasta od października 2024 roku podkreślają znaczenie linii do Wilanowa, z której – według danych spółki – miało skorzystać 20 mln pasażerów, w tym 8,4 mln wsiadających na nowym odcinku. Dokumenty planistyczne przewidują możliwość dalszej rozbudowy trasy, jednak decyzje o realizacji zależą od finansowania i priorytetów inwestycyjnych.

Kiedy powstanie nowy przystanek?

Inwestor zapowiada, że tramwaj ma obsługiwać zarówno przyszłych mieszkańców, jak i klientów jego obiektu. Władze dzielnicy i przedstawiciele Nhood Services Poland – który zbuduje galerię handlową – akcentują znaczenie transportu publicznego dla okolicznej społeczności.

- Dziś trudno sobie wyobrazić naszą dzielnicę bez tramwajów, a komunikacja szynowa jest atrakcyjną alternatywą dla transportu samochodowego. Dzięki współpracy z prywatnym inwestorem będzie mógł powstać kolejny odcinek al. Rzeczypospolitej – mówi Ludwik Rakowski, burmistrz Wilanowa. 

Prezes Tramwajów Warszawskich Wojciech Bartelski dodał: „Model, w którym inwestor komercyjnej nieruchomości partycypuje w rozwoju infrastruktury transportowej, z której będą korzystać klienci, jest właściwy”. W komunikacie zabrakło jednak podsumowania kosztów przewidywanych po stronie miasta. Wiadomo, że to m.st. Warszawa zbuduje linię, za dokumentację której zapłaci deweloper. To i tak zmiana na plus względem innych inwestycji w transport publiczny. Do tej pory najbardziej znanym przykładem partycypacji była budowa stacji PKP Warszawa Zacisze-Wilno, którą sfinansował deweloper.

Morelia Investments ma wykonać projekt budowlany i wykonawczy, a także zdobyć wszystkie decyzje administracyjne niezbędne do rozpoczęcia prac. Spółka przygotuje również projekt zmian w układzie drogowym oraz – w ramach osobnej umowy z dzielnicą – zbuduje zachodnią jezdnię alei Rzeczypospolitej.

Według założeń dokumentacja tramwajowa miałaby zostać przekazana Tramwajom Warszawskim w ostatnim kwartale 2028 roku. Samo rozpoczęcie budowy będzie zależało od decyzji władz miasta i zabezpieczenia finansowania, co w praktyce oznacza, że perspektywa realizacji pozostaje nieokreślona.

Planowany odcinek ma liczyć około 500 metrów i kończyć się terminalem wyposażonym w rozjazdy, tor postojowy i przystanek tramwajowy. Układ ma umożliwić ewentualne przedłużenie torów dalej na południe, jednak nie wskazano żadnych ram czasowych ani planów finansowania takiej rozbudowy.

Sprawa była szeroko komentowana w sieci. Wiele osób domagało się zdecydowanej reakcji policji, podobnie jak było to kilka miesięcy temu wobec gróźb karalnych kierowanych pod adresem Jurka Owsiaka. W tym przypadku sprawa była poważniejsza, ponieważ chodziło o Prezydenta RP, który podlega ochronie z Art. 135. Kodeksu karnego "Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3."

Policja zatrzymała mężczyznę. Co mu grozi?

- Po pozyskaniu informacji związanych z wpisem na platformie "X.com", stołeczni policjanci niezwłocznie podjęli czynności zmierzające do zatrzymania mężczyzny. Po kilku godzinach autor wpisu został ustalony, a do jego mieszkania w powiecie otwockim zapukali policjanci. 19-latek został zatrzymany w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 190 par.1 kk. Zgromadzony materiałem dowodowy pozwolił na postawienie mu w Prokuraturze Rejonowej Warszawa - Śródmieście zarzutu kierowania gróźb karalnych. Mężczyzna został objęty policyjnym dozorem oraz zakazem zbliżania się do prezydenta oraz budynków kancelarii Prezydenta RP. Grozi mu do 3 lat pozbawienia wolności - poinformował podkom. Jacek Wiśniewski z Komendy Stołecznej Policji. 

Zatrzymany to obywatel Polski. Zarzuty otrzymał 16 listopada. 

Po pierwsze, skala. – Na etapie przetargu mówiono nam, że chodzi bardziej o Monachium niż Dubaj czy Pekin – opowiada Krzysztof Górnicki. Będzie to spore lotnisko, jak na Europę, ale nie największe na świecie. Nie oznacza to, że CPK zatrzyma się na przepustowości ok. 40 mln pasażerów. Może się dalej, stopniowo rozwijać. Architekci zakładają, że kolejne rozbudowy będą trwały aż do 2065 roku.

- Patrzyliśmy jak docelowo to lotnisko będzie wyglądać, ile terenu zajmie. Zaczynaliśmy, na wstępnej koncepcji, od większego lotniska i potem się kurczyliśmy. „Docinaliśmy” elementy do poziomu startowego – opowiada Górnicki. – Lotniska typu greenfield, powstające pośrodku niczego, to bardzo rzadka szansa w Europie. Zazwyczaj trzeba „wcisnąć” terminal między istniejącymi budynkami a pasem startowym, co jest dużym wyzwaniem – jak na Heathrow – dodaje.

Jakie będzie CPK? Polska gościnność i brak stresu

Nim na komputerach w pracowni Foster + Partners powstały wszystkie szczegóły określające terminal, dworzec kolejowy, autobusowy i hub (o którym później), potrzebna była ogólna koncepcja. Jak słyszymy, ówczesne szefostwo CPK chciało, by lotnisko nawiązywało do Polski i do rodzimej tradycji architektonicznej.

- Podeszliśmy do tego tematu wielowątkowo, choć nie wprost. Nawiązujemy do tradycji architektonicznej z architektury sakralnej i świeckiej, czyli kolebek – tłumaczy Górnicki.

Pozostałe nawiązana będą bardziej symboliczne, ale wpłyną na odbiór lotniska i całego węzła komunikacyjnego, bo architekci przypominają, że na równi traktują terminal lotniczy, dworzec kolejowy i autobusowy.

- Lotnisko jako produkt jest high-techowe. Złamiemy to kontrasem biofilii, czyli projektując z myślą o naturze, stąd zieleń, ale gatunki, które rosną tutaj na Mazowszu – tłumaczy Jędrzej Kolesiński. - Na świecie jesteśmy znani z gościnności. Lądując na CPK pasażerowie będą mieli poczucie przebywania we wnętrzu przyjaznym dla ludzi. To nie jest dosłowne, a podprogowe – dodaje.

Hub, czyli „serce” CPK

Projektanci od początku myśleli o CPK jako o miejscu, a nawet nowym mieście. Nie będzie to jedynie lotnisko, ale także spory węzeł komunikacyjny. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na sporych rozmiarów dworzec kolejowy. Perony osadzone zostaną na głębokości 15 metrów, natomiast szklany sufit będzie około 30 metrów wyżej. Do tego przestrzeń ma zostać w dużej mierze otwarta, przykryta jedynie dachem oraz kładami służącymi do ruchu pieszych. 

- To jedna z najbardziej imponujących przestrzeni CPK. Od peronu, oświetlonego światłem dziennym, do góry dachu mamy około 30 metrów wysokości. Czasem nieograniczonej, a czasem z kładkami z ruchomymi schodami. Wyłaniając się stamtąd będziemy od razu widzieli zaparkowane samoloty, gotowe do odlotu. Chcemy w ten sposób zminimalizować percepcję stresu, bo pasażer widzi, że jego środek transportu jest „tuż za rogiem” – mówi nam Jędrzej Kolesiński.

Pasażerowie wychodzący z dworca kolejowego, a także z lotniska spotkają się w przestrzeni centralnej nazwanej „hub”. Będą to de facto dwa place - pierwszy na zewnątrz, prowadzący do przyszłego miasta - Airport City oraz drugi, pod dachem, który stanie się miejscem spotkań pasażerów. W zamkniętej części zaplanowano głównie sklepy, ale także biura i gastronomię. Co ważne, w przeciwieństwie do innych lotnisk, przestrzeń ta znajduje się przed bramkami, będzie dostępna dla każdego.

- Chcemy zrealizować tę trasę do roku 2032 – mówi Bartłomiej Ratyński, zastępca dyrektora GDDKiA. - Celujemy, że w połowie przyszłego roku złożymy wniosek o ZRiD z węzłem Janickiego. Nie chcemy stworzyć drugiej S8 w Warszawie. Stąd większe poświęcenie w sprawie prac projektowych na „siódemce”. Problemem jest bliskość węzłów. Mam nadzieję, że niedługo będziemy mogli to pokazać – dodawał. 

Ratyński odnosił się do Trasy AK, która przebiega przez Warszawę. To najbardziej oblegana droga w Polsce, dziennie jeździ tędy aż 200 tys. samochodów. Do tego każdego dnia grzęzną one w korkach, a przy nawet niewielkiej kolizji opóźnienia są gigantyczne. W przypadku S7 ma być inaczej.

Połączą S7 z Trasą Mostu Północnego? 

Gdyby S7 powstała wcześniej, prawdopodobnie drogowcy nie uwzględniliby połączenia z planowaną przez miasto Trasą Mostu Północnego. Spór o węzeł Janickiego odbył się dwa lata temu, ale teraz – jak słyszymy – nie ma żadnego zagrożenia. Węzeł powstanie, choć będzie dość skomplikowany. To dlaczego, że kilometr dalej GDDKiA planuje inny węzeł – Wólka Węglowa.

- Jesteśmy na etapie złożenia wniosku o decyzję środowiskową, jest już wybrany wariant koncepcyjny Trasy Mostu Północnego. Po drugiej stronie węzła (droga powstanie we współpracy z gm. Stare Babice i Izabelin – red.) jesteśmy na etapie wybierania koncepcji, myślę że pod koniec roku zostanie ona wybrana. Ustalamy wspólnie z GDDKiA, jak te nasze dwie inwestycje połączyć z planowaną trasą – mówiła Ewelina Degowska, dyrektor SZRM.

W sumie na odcinku niecałych 13 kilometrów pojawi się aż pięć węzłów, z czego ostatnie cztery na odcinku 5 km. Jeden z nich znajdzie się na terenie ogródków działkowych, tuż obok lotniska Warszawa Babice, które - jak słyszymy - nie zostanie zmniejszone. Natomiast część działkowców zostanie przeniesiona na grunty zamienne, bądź otrzyma odszkodowanie. – Stąd decyzja, żeby najpierw był projekt budowlany, potem ZRID, a dopiero na końcu realizacja przedsięwzięcia – mówi Jarosław Wąsowski, dyrektor GDDKiA, oddział Warszawa. 

Ostatni z węzłów będzie czterowlotowy. Połączy S7, S8 i planowaną trasą N-S. W tym ostatnim przypadku sprawa jest skomplikowana, ponieważ nie wiadomo kto tę drogę miałby zbudować. Kilka lat temu spekulowano, że Warszawa „wyrzuci” projekt z planów transportowych, jednak w najnowszej miejskiej strategii do roku 2060, N-S cały czas istnieje. Tym razem jako droga ekspresowa budowana przez GDDKiA, co samych drogowców nieco zaskoczyło. Jedno jest pewne, do 2032 roku powstanie węzeł, który będzie hipotetycznym początkiem trasy. Ale być może nie zostanie wykorzystany.

Po pierwsze, zwrócono uwagę na niekorzystną demografię. Do 2060 roku liczba mieszkańców Polski znacznie się zmniejszy. W Warszawie ludność pozostanie na tym samym poziomie – 1,9 mln, a niewielki wzrost będzie wynikał z migracji zagranicznych. To znacznie mniej niż zakładano jeszcze dekadę temu, gdy wydawało się, że stolica „przebije” dwa miliony i będzie zmierzać w kierunku trzech. Te plany wydają się już nierealne. Do tego znacznie wzrośnie liczba emerytów, a spadnie uczniów.  

Strategię podzielono na dwa etapy – do 2044 roku i do 2060. W tym pierwszym horyzoncie zaplanowano najważniejsze inwestycje i pokazano kierunki rozwoju miasta „na już”. W drugim są bardziej odległe plany, których realizacja nie jest jeszcze przesądzona. 

Budynki

Miasto wraca do „skali warszawskiej” zaproponowanej ponad dwie dekady temu przez ówczesnego naczelnego architekta Michała Borowskiego. Uważał on, że adekwatną średnią wysokością budynków powinno być ok. 30 metrów. Ten plan jest szczególnie widoczny w okolicy Pałacu Kultury. W planach miejscowych wciąż widnieją tam ponad dwustumetrowe wieże, ale urzędnicy tłumaczą, że z nich zrezygnują.

W kolejnych dekadach wieżowców będzie mniej – staną głównie na Woli, kończąc proces budowy biurowego „City”, a także w kilku innych miejscach np. w Porcie Praskim, jednak nie będzie to skala znana z Varso czy Warsaw Spire.

Drogi - nowe

W dokumencie zapisano – co oczywiste – plany GDDKiA, która do 2032 roku chce zbudować trasę S7 (od granicy miasta do węzła z Trasą AK). Nieco zaskakujące jest jednak wpisanie dalszej części „siódemki”, jako trasy ekspresowej. Do tej pory w planach była to Trasa N-S, budowana przez miasto, której realizację zawieszono. Teraz nowa, ekspresowa N-S na papierze, zaczyna się na węźle „Warszawa Północ” (przecięcie z S8), a następnie ciągnie się wzdłuż linii kolejowej, przebiegając przez Odolany i Włochy. Po drodze, wstępnie, zaplanowano następujące węzły: 

• Warszawa Połczyńska
• Warszawa Aleje Jerozolimskie
• Warszawa Ochota.

Na końcu droga połączy się z istniejącą S79 na węźle Marynarska. Przebieg oznaczony jest na mapie przerywaną fioletową linią. 

Warszawską „siódemkę” zbudować ma GDDKiA, podobnie jak Wschodnią Obwodnicę Warszawy (S17), o której niedawno pisaliśmy. Co jeszcze ma powstać? 

Powstaną dwie drogi ruchu przyspieszonego, czyli podobne do Wisłostrady. Mowa o: 

• Trasie Mostu Północnego (od węzła Janickiego do ul. Kasprowicza)
• ul. Wał Miedzeszyński (od węzła Wał Miedzeszyński do granicy miasta) – to droga istniejąca, która ma zostać zmodernizowana i „przyspieszona”. 

Co ciekawe, szybciej nie pojedziemy obwodnicą Pragi. Zaplanowano ją jako „drogę klasy głównej”, co oznacza, że maksymalna możliwa prędkość będzie wynosić 60 km/h. Do strategii wpisano cały odcinek, od ronda Żaba do ronda Wiatraczna. To inwestycja zapowiadana od dekad, jednak kolejnym ekipom nie udaje się jej nawet rozpocząć.

Do 2044 roku w Warszawie ma powstać nowy most. Miasto odkurza plany z końca lat 90. Chodzi o przeprawę łączącą Wilanów z Wawrem. Most na Zaporze (to wstępna nazwa) znalazłby się dokładnie w połowie między Trasą Siekierkowską a południową obwodnicą. Wraz z przeprawą zaplanowano trasę ciągnącą się od ul. Wiertniczej do ul. Patriotów. To arteria kluczowa dla nowych osiedli planowanych na Augustówce.

• Nie ma za to drogowego mostu Krasińskiego, do którego ratusz skutecznie zniechęcili mieszkańcy Żoliborza. Jednak – o czym poniżej – zaproponowano pewną alternatywę.
• W planach jest też Trasa Olszynki Grochowskiej, jednak odłożono ją dopiero na lata 50. 

Drogi – „uspokojone”

Ze strategii wynika, że miasto chce wyprowadzić ruch z centrum. Nawet Wisłostrada, obecnie droga o ruchu przyspieszonym, ma stracić ten status. Do tego wciąż w planach jest schowanie jej w tunelu, między Cytadelą a mostem Łazienkowskim. Także Trasa „Ł” miałaby znaleźć się w tunelu od ul. Szczęśliwickiej do skarpy.

W centrum, poza kilkoma wyjątkami, wszystkie drogi mają zostać obniżone do „klasy lokalnej”, a szerokość pasów zwężona do „minimalnych, dopuszczonych przepisami”. Główny ruch samochodowy będzie odbywał się Okopową/Towarową, al. Jana Pawła II, Marszałkowską oraz Alejami Jerozolimskimi. To dość zachowawcze rozwiązanie, ponieważ część planistów chciała obniżenia klasy ulicy Marszałkowskiej, tak by wraz z Nowym Centrum Warszawy stała się „salonem”, niczym przed wojną.

Planowane jest także poszerzenie Stefy Czystego Transportu i wprowadzenie Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego. 

Transport publiczny – metro i kolej

Jeżeli chodzi o rozbudowę sieci metra – tu nie ma zaskoczeń. W pierwszej kolejności powstać ma M3 (odcinek Stadion Narodowy – Gocław). Ratusz zapowiedział, że chciałby ruszyć z budową już w 2028 roku. Następna w kolejce jest linia M4 (Tarchomin-Wilanów) oraz przedłużenie M2 do Ursusa. 

Co ciekawe, na dalszy plan schodzi „przebicie” Wisły linią M3. Trasa z Gocławia do ul. Żwirki i Wigury została przedstawiona jako pomysł na przyszłość. Podobnie jak przedłużenie „dwójki” do Marymontu oraz budowa całej M5. Oznacza to, że z nowych linii, w całości, najszybciej zbudowana zostanie „czwórka”, która od jej wyznaczenia zbiera same dobre opinie wśród ekspertów transportowych. Według schematu miałaby w całości powstać do 2044 roku.

W planach kolejowych nie ma natomiast zapowiadanej kiedyś „drugiej średnicy”, czyli połączenia stacji Warszawa Wileńska z Warszawą Główną. W zamian ta pierwsza ma zyskać połączenie z Warszawą Wschodnią.

Zapowiedziano aż 22 (!) nowe przystanki kolejowe. Poza dwoma na wyremontowanej średnicy (Nowy Świat oraz Powiśle II), po trzy powstaną na linii legionowskiej, piaseczyńskiej i wołomińskiej. Ważną rolę w transporcie ma odegrać nowa trasa obwodowa (linia 509), na granicy Bemowa i Woli, obecnie niewykorzystywana, poza PKP Warszawa Powązki. Przewidziano tam aż sześć nowych przystanków:

• Warszawa Nowe Włochy w rejonie skrzyżowania z al. 4 Czerwca 1989 r.,
• Warszawa Dźwigowa w rejonie skrzyżowania z ul. Dźwigową,
• Warszawa Jelonki w rejonie skrzyżowania z ul. Połczyńską,
• Warszawa Stare Jelonki w rejonie skrzyżowania z ul. Strąkową,
• Warszawa Ulrychów w rejonie skrzyżowania z ul. Górczewską,
• Warszawa Fort Bema w rejonie skrzyżowania z ul. Księcia Janusza.

Tramwaje

Do strategii Tramwaje Warszawskie dokładają jedenaście nowych tras. Niektóre z nich to krótkie przedłużenia istniejących, jak łącznik ul. Ratuszowej z ul. Solidarności, czy połączenie ul. Marszałkowskiej – przez ul. Grzybowską – z al. Jana Pawła II. W planach nie ma natomiast połączenia tramwajowego na Trakcie Królewskim.

• Najciekawsza z inwestycji (w horyzoncie 2044) to tramwajowy most Krasińskiego. Miasto proponuje, by poprowadzić linię z ul. Budowlanej, przez nowy most, do placu Wilsona. Byłby to pierwszy w stolicy most pieszo-tramwajowy. To recepta na sprzeciw Żoliborza, który nie chciał, by jeździły tędy samochody. 

Zaskoczeniem nie jest wpisanie do strategii tramwaju na Zieloną Białołękę czy linii wzdłuż ul. Modlińskiej. Zaplanowano również budowę trasy na Gocław z możliwym przedłużeniem aż do Trasy Siekierkowskiej.

Po drugiej stronie Wisły wytyczono, w horyzoncie do 2044 roku, linię od ul. Gagarina w stronę Augustówki oraz dwa odcinki budowanej cały czas trasy w okolicach Dworca Zachodniego – przez Pole Mokotowskie oraz w drugim kierunku, w stronę Woli. Na kolejne dekady przesunięto, obiecywaną od dawna, krótką trasę z „Mordoru” do Dworca Południowego. 

Zmiany, to przygotowania do nowego rozkładu jazdy. Trapez pozwoli zwiększyć przepustowość stacji, a co za tym idzie, kolejarze będą mogli uruchomić większą liczbę połączeń. Na dziś szacują, że ruch kolejowy zwiększy się do ponad 400 pociągów dobowo.

Koniec remontu w metrze 

Niemal równolegle trwały pracy na dziesięciu stacjach (!) pierwszej linii metra. Warszawska spółka pracowała krócej niż kolejarze, chcąc wykorzystać przedłużony weekend (stacje były zamknięte od czwartku wieczorem do niedzieli, do końca dnia). W tym czasie modernizowano urządzenia sterowania ruchem na czterech stacjach (Centrum, Świętokrzyska, Ratusz-Arsenał i Dworzec Gdański) oraz wymieniono rozdzielnicę prądu stałego na stacji Politechnika. Efektem w niedzielę wieczorem pochwalił się prezydent Warszawy. 

– 17 listopada z samego rana, po kilku dniach prac remontowych, pociągi powrócą do kursowania na całej trasie pierwszej linii: od stacji Kabaty do stacji Młociny. Prace trwały od czwartkowego wieczoru, w tym czasie do Waszej dyspozycji była komunikacja zastępcza. Dziękuję wszystkim za cierpliwość i wyrozumiałość. Za nami kilka dni utrudnień, ale przeprowadzone w tym czasie prace to sposób na to, żeby metro służyło nam dobrze przez kolejne lata. Także dzięki przeglądom i remontom warszawianki i warszawiacy mają do dyspozycji bezpieczny, wygodny, niezawodny transport publiczny – mówi Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy.

Jak dodał, nowe urządzenia zmniejszą liczbę awarii rozjazdów, a także pozwolą na szybsze usuwanie usterek systemu. To odpowiedź na zwiększoną awaryjność M1, do której dochodziło szczególnie pod koniec ubiegłego i na początku tego roku. Najczęstszą przyczyną zatrzymać była właśnie awaria rozjazdu na M1, na odcinku powyżej stacji Centrum.

Po wielu miesiącach śledztwa wolscy policjanci, we współpracy z Wydział w Chełmie Zarządu w Lublinie CBŚP, zatrzymali 46-letniego mężczyznę, podejrzewanego o porcjowanie i wprowadzanie na rynek narkotyków.

W trakcie przeszukania mieszkań oraz komórek lokatorskich służby znalazły ponad 3,5 kg marihuany oraz amfetaminy, które zostały zabezpieczone i przekazane do dalszych badań. W lokalach znajdowało się także sumarycznie 18 litrów aminy, z której można wyprodukować ok. 60 kg amfetaminy. Nie zabrakło również prawie miliona złotych w gotówce.

-Kryminalni ujawnili również broń wraz z amunicją, których posiadanie wymaga zezwolenia. Jak ustalili, zabezpieczona broń była poszukiwana jako utracona podczas kradzieży z włamaniem do mieszkania w 2019 roku — wyjaśnia nadkom. Marta Sulowska, oficer prasowy Komendy Rejonowej Policji IV.

Zatrzymany 46-latek trafił już do policyjnego aresztu. W międzyczasie okazało się, że mężczyzna był już wcześniej karany za posiadanie znacznej ilości narkotyków i przebywał w więzieniu, które opuścił w grudniu 2024 roku.

Prokuratura Rejonowa Warszawa-Wola w Warszawie postawiła mu zarzuty czynienia przygotowań do wprowadzenia do obrotu znacznych ilości narkotyków oraz posiadania znacznej ilości substancji psychotropowej i środków odurzających. Te zarzuty usłyszał w warunkach recydywy. Podejrzany odpowie również za posiadanie broni i amunicji bez wymaganego zezwolenia.

Mężczyzna decyzją sądu został już tymczasowo aresztowany na okres trzech miesięcy. Za te przestępstwa grozi kara do 10 lat więzienia.

Przy Nowym Świecie 25 w centrum Warszawy zakończył się remont elewacji frontowej jednej z najciekawszych kamienic Traktu Królewskiego. Budynek, w którym przed wojną działał słynny pasaż „Italia”, przez lata wymagał pilnych prac konserwatorskich. Miasto pokryło blisko połowę kosztów – dotacja wyniosła około 233 tys. zł.

Klasycystyczna kamienica powstała w 1822 roku według projektu Karola Henryka Gallego. Odbudowana po II wojnie światowej, w ostatnich latach była w złym stanie technicznym: tynki zawilgocone i wyblakłe, blacharki nieszczelne, a kruszące się elementy balkonu stanowiły zagrożenie dla przechodniów.

W 2024 roku rozpoczęto konserwację od elewacji tylnej. Położono tam nowy tynk w kolorystyce z 1953 roku, z detalami imitującymi szary piaskowiec. Na tych doświadczeniach oparto zakres tegorocznego remontu głównej fasady. Właścicielka kamienicy otrzymała z budżetu miasta dotację na poziomie ponad 49 procent kosztów modernizacji fasady. Zakres finansowania nie obejmował wymiany okien, ale pozwolił na odnowienie dekoracji, czyszczenie tynków i przywrócenie dawnych elementów sztukaterii. „Udało się natomiast wyczyścić tynki, przywrócić dawne zdobienia i elementy sztukaterii” — czytamy w przekazanych informacjach od Stołecznego Konserwatora Zabytków. 

Efekt prac przy frontowej elewacji podkreśla historyczny charakter zabytku, który od lat stanowi ważny punkt na Trakcie Królewskim.

Pasaż Italia, kino, dancing i Julian Tuwim

Historia budynku jest równie bogata jak jego architektura. W drugiej połowie XIX wieku działała tu księgarnia Leopolda Szyllera. Po 1923 roku kamienica wraz z sąsiednim numerem 23 trafiła do Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, który nadbudował ją o jedno piętro.

Około 1926 roku obie nieruchomości nabył Włoch Alfredo Frassati. Jego córka, Luciana Gawrońska-Frassatti, dodała kolejne piętro, a w końcówce lat 20. XX wieku na tyłach posesji powstała ogromna sala kawiarniana „Italia”. W budynku działał także handlowy pasaż o tej samej nazwie. Sale miały różny charakter — w mauretańskiej pijano kawę po turecku. W czasie wojny mieściło się tam kino i dancing.

Kamienica została poważnie zniszczona w 1944 roku. Odbudowano ją w 1951 roku, zachowując XIX-wieczną formę i dopasowując wysokość do nowej zabudowy ulicy. W latach 1951-1953 mieszkał tu Julian Tuwim — o czym przypomina tablica na świeżo odnowionej fasadzie.

14 listopada na placu budowy odbyła się ceremonia podpisania aktu erekcyjnego i wmurowania kamienia węgielnego – symboliczny moment inaugurujący projekt, którego prace konstrukcyjne rozpoczęły się w listopadzie 2024 roku. Inwestycję odwiedzili przedstawiciele władz UW, administracji państwowej i samorządowej, projektanci oraz reprezentanci wykonawcy.

- Dzięki realizacji tej inwestycji, która jest jednym z największych tego rodzaju przedsięwzięć na Uniwersytecie Warszawskim, powstaną dogodne warunki do pracy i nauki dla pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Budowa ta stanowi kolejny krok najlepszej polskiej uczelni w kierunku tworzenia nowoczesnej i komfortowej przestrzeni, która sprzyja innowacjom i rozwojowi interdyscyplinarnych badań, a także prowadzeniu dydaktyki na najwyższym poziomie. Podpisanie aktu erekcyjnego i wmurowanie kamienia węgielnego jest symbolicznym wyrazem tych starań – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

W budynku znajdą się m.in. 

• dwie sale wykładowe na 160 osób,
• aula na 250 miejsc,
• studia TV, radiowe i fotograficzne,
• laboratoria,
• pracownie komputerowe,
• czytelnia w formie otwartej przestrzeni oraz pomieszczenia administracyjne i usługowe. 

Swoją siedzibę przeniesie tu także Akademickie Radio Kampus.

- Ochrona klimatu jest bardzo ważnym elementem działalności Uniwersytetu Warszawskiego. Budynek przy ul. Bednarskiej zaprojektowaliśmy z myślą o zrównoważonym rozwoju i ekologii. Gmach zawierać będzie różnorodne rozwiązania, które sprzyjają niskoemisyjności i ograniczaniu wpływu uczelni na środowisko – mówi prof. Ewa Krogulec, prorektor ds. rozwoju.

Obiekt na dwieście lat. Nie raz zostanie przebudowany? 

Obiekt uwzględnia pełną dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz elementy proekologiczne, takie jak odnawialne źródła energii, ogród na dachu, roślinność na patiach oraz ładowarki do aut elektrycznych. Zaplanowano także ok. 70 stojaków rowerowych. Więcej o projekcie powiedzieli nam sami architekci, kilka miesięcy temu.

- Jesteśmy świadkami wyburzania dziesiątek budynków, które po 20 latach okazują się nieprzydane do niczego. Czy jesteśmy pewni, że za sto lat studenci dalej będą przychodzić na zajęcia i siedzieć w ławkach? Taka konstatacja doprowadziła nas do refleksji, że trzeba zaprojektować budynek, jako trwałą strukturę miejską, która może trwać przez dwieście lat. Budynek możliwie łatwy, jeżeli chodzi o adaptację. W przyszłości można będzie go łatwo przebudować na biura, hotel czy funkcję której jeszcze nie znamy. Nazwaliśmy to "strukturą otwartą na przyszłość" - mówi nam Wojciech Kotecki z pracowni BBGK.

Kotecki tłumaczył, że chodzi o m.in. o ślad węglowy. Ciągłe wyburzenia i stawienie budynków od nowa to ogromne koszty klimatyczne. Zaproponował zatem obiekt, który jest przygotowany na przyszłą przebudowę i zmianę funkcji. Już na etapie konkursu architektonicznego zostało to docenione. Bowiem wyniki ogłaszano zdalnie, w pandemii, w czasie, gdy zastanawiano się nad przyszłością miejsc wspólnych i konieczności ich szybkiego przearanżowania.

- Po pandemii biura opustoszały. Cały Służewiec Przemysłowy stoi teraz pusty, a do naszej pracowni przychodzi wiele zapytań, czy można je przebudować. One 10-15 lat temu zostały perfekcyjnie zaprojektowane jako efektywne biura, ale bez możliwości ich przerobienia na inną funkcję. Trzeba mieć świadomość, że projektujemy budynek nie tylko na dzisiaj - mówi Kotecki. 

Na placu budowy wykonano już prace rozbiórkowe, remediację gruntu, usunięcie kolizji instalacyjnych oraz część konstrukcji żelbetowej. Dalsze prace będą kontynuowane w kolejnych miesiącach.

Projekt przygotowała pracownia BBGK Architekci, a wykonawcą jest firma Karmar S.A.

Okazuje się, że Komenda Stołeczna Policji nie prowadzi szczegółowych informacji z liczbą patroli w konkretnej dzielnicy. Wynika to również z rozbicia komend – w Warszawie jest ich siedem, każda (poza „jedynką") obejmuje teren kilku dzielnic. Poza tym patrole (najczęściej składające się z dwóch osób) podlegają oficerowi dyżurnemu, który decyduje czy i gdzie je wysłać. 

Co jednak wiemy na pewno? 

Ile patroli jeździ nocą po Warszawie? 

Tomasz Mencina, wiceprezydent Warszawy, przygotował odpowiedzi na pytania radnej Melanii Łuczak, która dopytywała właśnie o nocne patrole. Powołał się na dane KSP z dnia 14 września odnośnie trzeciej zmiany, czyli dyżurów w godzinach 18-6 lub 20-8).

Najwięcej „załóg patrolowych” dostępnych było w KRP VI (Praga Północ, Targówek, Białołęka) oraz w KRP VII (Praga Południe, Rembertów, Wawer, Wesoła). To dwie jednostki, które „ogarniają” całą prawobrzeżną część Warszawy. Zajmują się zatem ogromnym terenem. 

A jak wygląda to na drugim brzegu?

Najwięcej, bo siedem załóg patroluje „jedynkę”, czyli obszar Śródmieścia. To również odpowiedź na głosy mieszkańców, którzy non-stop skarżą się na hałas i niebezpieczne zachowania w ścisłym centrum Warszawy. Poza tym sześć patroli dostępnych jest w KRP IV (Wola, Bemowo), a po pięć w: 

• KRP II (Mokotów, Ursynów, Wilanów),
• KRP III (Ochota, Włochy, Ursus),
• KRP V (Bielany, Żoliborz).

Podsumowując, nocą w Warszawie można spotkać czterdzieści cztery patrole. Poza nimi „na miasto” wysyłanych jest trzydziestu funkcjonariuszy z oddziału prewencji, dziesięć załóg wywiadowczo-patrolowych, a także dziewięć radiowozów „drogówki”.

- Nie wiem na ile są to dane wiarygodne. Z naszych informacji, w tym rozmów z funkcjonariuszami, wynika, że liczba nocnych patroli w ciągu dziesięciu lat spadła. Mamy poczucie, że jest ich za mało. Sama w nocy wsłuchuje się w „wyścigi” po ulicach Warszawy i zastanawiam się, gdzie są te patrole - mówi nam Melania Łuczak, radna MJN.

W rozmowie tłumaczy, że faktyczna liczba patroli może być niższa. Wynika to z ogromnych braków kadrowych. Radna zastanawia się też, czy funkcjonariusze na tej służbie są wypoczęci, ponieważ w KSP notorycznie zdarzają się dyżury z nadgodzinami, wobec braku pełnej obsady. Czy sytuację może zmienić program "Bezpieczna Noc", który zgłosili ostatnio radni? 

- Radni Koalicji Obywatelskiej przygotowali stanowisko życzeniowe, jednak realia od dawna nie wyglądają optymistycznie. Mieszkańcy czekają za długo na patrol, czasem nawet do trzech dni. To są systematycznie zaniedbania. Stanowisko „Bezpieczna Noc” nie przekłada się na konkretne działania czy liczby patroli – i o to będzie prezydenta Trzaskowskiego dopytywać - dodaje radna. 

A co ze Straż Miejską? 

Poza policją, po zmroku pracuje też Straż Miejska, która zakres działania (oddział) ma identyczny jak policja. Po godz. 16 pracę rozpoczyna 38 patroli. Najwięcej jest w Śródmieściu – 6 oraz w oddziale II (Mokotów, Ursynów, Wilanów) – 6.

• Oddział I – 6 patroli
• Oddział II – 6
• Oddział III – 4
• Oddział IV – 4
• Oddział V – 4
• Oddział VI – 5
• Oddział VII – 4. 

Poza tym działają również oddziały specjalistyczne i ochrony środowiska (łącznie pięć), które nie są przypisane do żadnej z dzielnic. 

Elizabeth B. White: Po raz pierwszy przeczytałam jej wspomnienia w 1989 roku. Dostałam je, bo pracowałam wtedy nad tematyką obozu koncentracyjnego na Majdanku. To co opisywała we wspomnieniach Janina Mehlberg wydawało się tak niezwykłe, że musiałam zadać sobie pytanie, czy to w ogóle mogło być prawdą.

Twierdziła, że jest Żydówką, która przeżyła Zagładę w Polsce, działając pod fałszywą tożsamością polskiej arystokratki – hrabiny Suchodolskiej. Zamiast ukrywać się i nie zwracać na siebie uwagi, została prominentną działaczką polskiej organizacji charytatywnej, Rady Głównej Opiekuńczej (RGO) i prowadziła negocjacje z niemieckimi urzędnikami w Lublinie, by pomagać Polakom prześladowanym przez okupanta.

Szczególnie angażowała się w pomoc więźniom Majdanka, gdzie nadzorowała program dostarczania żywności i leków. Według jej relacji uzyskała zgodę na przekazywanie ogromnych ilości żywności, które sama dowoziła aż pod baraki więźniów. Wykorzystywała te transporty do przemytu wiadomości, leków, a nawet broni dla członków ruchu oporu — była bowiem członkinią Armii Krajowej.

Znając realia Majdanka, miejsca, w którym zamordowano co najmniej 63 tysiące Żydów, trudno było uwierzyć, że żydowska kobieta wchodziła tam nawet pięć razy w tygodniu, ryzykując życie pod okiem SS. Początkowo ustaliłam, że hrabina Suchodolska rzeczywiście istniała. Prowadziła działalność pomocową i konspiracyjną na Majdanku, ale nie znalazłam żadnych dowodów, że była kimś innym, niż twierdziła. Tym bardziej, że była Żydówką.

To historia wielkiej bohaterki, która de facto została zapomniana. Dlaczego tak niezwykłe opowieści wciąż są nieznane? Dlaczego Janina Suchodolska nie ma nawet swojej strony, wzmianki na polskiej Wikipedii?

Joanna Śliwa: Powodów jest wiele. Przede wszystkim, nasza książka w oryginale ukazała się w 2024 roku w Stanach Zjednoczonych, a teraz wychodzi w Polsce. Dopiero od niedawna świat poznał tę historię. Poza tym dziś jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że ocaleni z Zagłady opowiadają swoje wspomnienia – w USA i w Polsce. Ale w latach 50. i 60. tak nie było. Wtedy nikt nie dokumentował systematycznie historii ocalałych. To zmienił dopiero proces Adolfa Eichmanna w 1961 roku, kiedy świat po raz pierwszy zobaczył twarze i emocje świadków.

Dlatego to nie dziwi, że Janina nie opowiedziała swojej historii wcześniej. Poza tym – kto by jej wtedy uwierzył? Żydówka wchodząca do obozu koncentracyjnego, negocjująca z Niemcami? Brzmi nieprawdopodobnie. Ale Janina wiedziała, jak ważna jest jej historia. I wiedziała, że tylko ona może ją opowiedzieć. Zrobiła to, pisząc wspomnienia, zanim zmarła w 1969 roku.

Nam wydaje się to dziwne, ale czy patrząc przez pryzmat Pań doświadczenia to „normalne”, że ocaleni spisują swoje wspomnienia, jak Janina, dopiero pod koniec życia?

Joanna Śliwa: Trzeba pamiętać, że w Polsce już w 1944 roku – po wyzwoleniu Lublina (choć w Polsce wiemy, że nie było to prawdziwe wyzwolenie, a zmiana okupanta) – powstała Żydowska Komisja Historyczna, która zbierała świadectwa ocalałych. Robiono to zarówno z myślą o przyszłych procesach, jak i o zachowaniu pamięci.

Jednak Janina i jej mąż Henryk nie złożyli tam zeznań. Zarejestrowali się w Centralnym Komitecie Żydów Polskich pod swoimi przedwojennymi nazwiskami – Janina zachowała swoją fałszywą tożsamość, by uniknąć represji jako była członkini Armii Krajowej.

Elizabeth B. White: Komuniści potrzebowali jej doświadczenia, mimo że RGO oskarżano o kolaborację z Niemcami. Pozwolono jej więc kontynuować pracę, ale musiała wiedzieć, że gdyby ktoś odkrył, iż była Żydówką, spotkałaby się z wrogością, nawet od osób, które podziwiały ją jako hrabinę Suchodolską. Antysemityzm w powojennej Polsce był ogromny. 

Z mojej praktyki w Departamencie Sprawiedliwości USA wiem, że wielu ocalałych nie mówiło dzieciom o wojnie. 

Podobnie było w Polsce, jeżeli chodzi o byłych żołnierzy Armii Krajowej. 

Joanna Śliwa: Do dziś, nawet po tylu latach od zakończenia wojny, powstają nowe świadectwa. Pracuję w organizacji The Conference on Jewish Material Claims Against Germany, która nadal przyjmuje wnioski od ocalałych. To jedyna żydowska organizacja pozarządowa, która negocjuje rekompensaty z niemieckim rządem.

Wciąż, po tylu latach? 

Joanna Śliwa: Tak, ponieważ wiele osób dopiero teraz, w późnym wieku, szuka sprawiedliwości i wsparcia, szczególnie jeżeli chodzi o wydatki medyczne. To im się należy. A definicja „ocalałego z Holocaustu” z czasem się poszerzyła. Kiedyś Niemcy uznawali za ofiary tylko tych, którzy byli w getcie lub obozie. Janina, żyjąc pod fałszywą tożsamością, nie spełniała tego kryterium. To też tłumaczy, dlaczego jej historia wyszła na światło dzienne tak późno.

Szacują Panie, że Janina Suchodolska uratowała około 10 tysięcy osób?

Elizabeth B. White: Co najmniej tyle. Z zachowanych dokumentów wynika, że negocjowała uwolnienie ponad 9 700 Polaków z niemieckiej niewoli – w tym ponad 4 000 więźniów Majdanka. Inni pochodzili z różnych obozów przejściowych w Okręgu Lubelskim.

Nie sposób policzyć, ilu Polaków przeżyło dzięki jej działalności pomocowej i konspiracyjnej, ale szacujemy, że łącznie mogło to być ponad 10 tysięcy osób.

Ile lat zajęło potwierdzenie tej historii?

Elizabeth B. White: Można powiedzieć, że od 1989 roku do września 2022, kiedy oddałyśmy książkę do druku. Początkowo miałam problem z tym materiałem, ponieważ nie znałam języka polskiego. Nie miałam też wrażenia, że jestem odpowiednią osobą do opowiedzenia tej historii. Poważne badania zaczęłyśmy w 2017 roku. Wtedy skontaktowałam się z Joanną, która szybko znalazła dowody potwierdzające, że Janina Mehlberg to Janina Suchodolska.

Joanna Śliwa: Potem przez cztery lata weryfikowałyśmy każdy fragment wspomnień. Sprawdzałyśmy źródła w dziesięciu krajach na czterech kontynentach: w archiwach żydowskich, państwowych i prywatnych. Dotarłyśmy nawet do znajomego rodziny Mehlbergów w Toronto, który przekazał nam wspomnienia, a nawet zdjęcia Janiny i Henryka. Dzięki temu poznałyśmy także ich codzienne życie i osobowość.

Wykonałyśmy ogromną pracę badawczą, otrzymując też ogromne wsparcie od archiwistów, bibliotekarzy, genealogów i historyków z całego świata. Udało nam się uzyskać dostęp do materiałów, do których same w żaden sposób byśmy nie miały dostępu. Dotarłyśmy nawet do siostrzenicy Henryka, która mieszka w Wielkiej Brytanii, a przez pewien czas mieszkała z nimi, w Chicago.

Książka ukazała się już w wielu krajach. Czy według Pań pomoże lepiej zrozumieć polską historię z czasów II wojny światowej?

Elizabeth B. White: Zdecydowanie tak. W USA większość ludzi nie ma pojęcia, co działo się w Polsce podczas wojny. Wielu nie wie o Majdanku. Chciałyśmy, by historia Janiny była nie tylko świadectwem heroizmu, ale i punktem wyjścia do zrozumienia kontekstu – planu nazistów stworzenia „nowego porządku” w Europie, opartego na rasizmie i eksterminacji.

W naszej książce pokazujemy, że masowe mordy nie były wyjątkiem, lecz częścią strategii. Zanim ruszyła Akcja „Reinhardt”, Niemcy zabili 70 tysięcy niepełnosprawnych obywateli własnego kraju w komorach gazowych i dziesiątki tysięcy Polaków tylko dlatego, że byli wykształceni.

To pomaga czytelnikom zrozumieć, że Holocaust nie był wyjątkiem tej wojny, lecz jej istotą.

Czy Janina to bohaterka, której historia mogłaby zostać zekranizowana?

Elizabeth B. White: Prawie każdy, kto czyta naszą książkę, zadaje to pytanie. Sceny są dramatyczne, intensywne, wręcz filmowe. 

Mamy agenta literackiego, ale na razie nie otrzymałyśmy konkretnych propozycji. Chciałybyśmy jednak, by historia Janiny stała się tak znana jak losy Oskara Schindlera. Była wielką polską patriotką, a jej odwaga i poświęcenie zasługują na pamięć i uznanie – szczególnie tutaj, w Polsce.

- Wschodnia Obwodnica Warszawy, te 13 km brakuje, żeby spiąć ring obwodnicy w całość. Ogłosiliśmy przetarg na opracowanie dokumentacji. Zakładamy, że na przełomie tego i przyszłego roku rozstrzygniemy postępowanie i wyłonimy projektanta, który opracuje STEŚ, na podstawie którego będziemy mogli uzyskać decyzję środowiskową – mówił Jarosław Wąsowski, dyrektor warszawskiego oddziału GDDKiA, podczas spotkania z radnymi.

Kiedy rozpocznie się budowa? Wąsowski tłumaczył, że finansowanie już jest, ale najpierw konieczne jest przejście przez cały skomplikowany proces formalny. W 2027 roku GDDKiA chce złożyć wniosek o decyzję środowiskową. Drogowcy liczą na jej uzyskanie dwa lata później. Następnie przyjdzie czas na projektowanie i rozpisanie przetargu na budowę. - Lata realizacji to 2031-2035; cztery, może pięć lat, ponieważ zakres i skomplikowanie tej inwestycji są stosunkowo duże - mówił Bartłomiej Ratyński, zastępca dyrektora GDDKiA.

Którędy trasa wschodniej obwodnicy? 

Tym razem drogowcy chcą uzyskać zgodę na cały odcinek o długości 13 km. Wcześniej był on dzielony na dwie części, co tylko pomnożyło liczbę trudności i odwołań. Chodzi o trasę zaczynającą się na węźle Zakręt (przecięcie z Traktem Brzeskim), biegnącą przez Wesołą, Rembertów, Zielonkę i Ząbki. Na wysokości Marek trasa, oznaczona jako S17 kończy się węzłem z S8. Co ważne, WOW domyka ring obwodnic okalający Warszawę. 

Przypomnijmy, że drogowcy cofnęli się o dziesięć lat. W 2015 roku GDDKiA złożyła pierwszy wniosek o decyzję środowiskową. Po dwóch latach organ wydający decyzję wyłączył się z postępowania i przekazał sprawę do Białegostoku, zauważając potencjalny konflikt interesów. I to zablokowało budowę. 

Mimo że RDOŚ w Białymstoku wydał zgodę środowiskową, to została ona zaskarżona. Od 2021 roku przez kilka lat drogowcy sądzili się, próbując odzyskać zgodę. Sądy tłumaczyły, że przeniesienie sprawy do Białegostoku było błędem. Polecono ponowne rozstrzygnięcie w Warszawie. Ale w GDDKiA bano się, że ta decyzja również się nie utrzyma. Dopiero w marcu 2025 ten węzeł gordyjski przeciął minister Klimczak. Podjął decyzję, by wyrzucić stare plany i rozpocząć od nowa.

Na zmiany ucieszyli się mieszkańcy Wesołej. Dzielnica miała zostać przecięta nową drogą. Pod uwagę były brane dwa warianty: czerwony (przez środek dzielnicy) oraz zielony, wytyczony nieco za głównymi zabudowaniami. Okazuje się, że obydwie propozycje pozostały, jednak tym razem GDDKiA chce przenieść trasę pod ziemię. Proponuje też trzeci wariant, który również znalazłaby się w tunelu. 

- Chcemy przez najbardziej newralgiczny odcinek (pod Wesołą – red.) przejść tunelem, niezależnie od wariantu. Wstępnie to są trzy warianty. Chcielibyśmy rozpatrzyć je z razem mieszkańcami i władzami samorządowymi, mam tu na myśli głównie dzielnice, podobnie jak to się dzieje przy Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej – zapewniał Jarosław Wąsowski.

Współpracę zadeklarowała zarówno dzielnica, jak i miasto. Burmistrz Wesołej przyznaje, że chce wreszcie zakończyć temat obwodnicy, która od lat „wisi” nad tą częścią Warszawy i blokuje jej rozwój. Przedstawiciele miejskich jednostek zapewnili, że do węzła z Traktem Brzeskim chcą „wpiąć” nową ul. Piłsudskiego (DW 638), której przebudowa ruszy w przyszłym roku. - Wesoła jest już zmęczona tematem. Poprzednia przymiarka zmasakrowała społeczność naszej dzielnicy i ten temat chcemy zakończyć. Mamy świadomość, że dokończenie budowy jest konieczne, a przebieg tej drogi przez Wesołą jest nieodzowny – mówił Marian Mahor, burmistrz Wesołej.

Na miejską komisję przybyli również dzielnicowi radni, a także przedstawiciele mieszkańców. Zajmowali oni różne stanowiska wobec planowanej drogi. Niektórzy dziękowali za deklarację budowy w tunelu, inni mówili wprost, że są zupełnymi przeciwnikami tej obwodnicy, obojętnie jak będzie wyglądała. 

- Kotłujemy się w dzielnicy od ponad dwudziestu lat. GDDKiA raz mówi o wariancie czerwonym, raz o zielonym, teraz słyszę jeszcze o trzecim. U nas łatwo nie będzie. Mieszkańcy Wesołej nie chcą tej obwodnicy. To jest piękna, zielona dzielnica. Wpuszczenie sześciu pasów, wysłuchiwanie warkotów ruskich tirów, to nie jest nasza bajka. Jeżeli istnieje jakakolwiek możliwość wyprowadzenia ruchu poza Wesołą to bylibyśmy zadowoleni – mówiła Lidia Cybulska, wiceprzewodnicząca rady dzielnicy Wesoła. 

Na zmianę nie ma szans, drogowcy wskazali na mapę, pokazując, że „zszycie” obwodnicy możliwe jest tylko przez Wesołą. Jednocześnie zapowiedzieli, że przy wyborze projektanta skupią się na możliwości wykorzystania nowych technologii, tak by budowa była jak najmniej uciążliwa dla mieszkańców. 

Już za dwa lata, jeśli wszystkie terminy zostaną dotrzymane, przy ul. Ostródzkiej na Białołęce powstanie nowa miejska pływalnia. W miniony czwartek, 13 listopada, miasto podpisano umowę z konsorcjum firm NDI S.A. i NDI Sopot S.A., które zrealizuje budowę obiektu. Całość w zamierzeniach projektantów ma wyróżniać się nowoczesną architekturą i rozwiązaniami proekologicznymi. Dodatkowo obiekt ma spełniać wymogi Polskiego Związku Pływackiego oraz FINA (2021-2025). Oznacza to, że na Białołęce będzie można organizować zawody pływackie, także na poziomie krajowym.

Wartość projektu wynosi ponad 92 mln złotych, a zakończenie prac planowane jest na drugą połowę 2027 roku.

Budynek pływalni przy ul. Ostródzkiej zaprojektowano jako jednokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony obiekt o powierzchni całkowitej ponad 12,6 tys. m kw. Wrażenie robią także wymiary jego kubatury, które wyniosą blisko 60 tys. metrów sześciennych.

W obiekcie znajdą się m. in. basen i sauna

W jego wschodniej części powstanie hala basenu sportowego z ośmioma torami oraz widownią dla 150 osób, w tym z miejscami dla osób z niepełnosprawnościami. Obok znajdzie się basen rekreacyjny ze strefą relaksu – z biczami wodnymi, leżankami i gejzerami – a także blok saun i przestrzeń wypoczynkowa z widokiem na zieleń parku. Uzupełnieniem części wodnej będą basen do nauki pływania o głębokości 0,8–1,35 m oraz brodzik dla dzieci o głębokości do 0,3 m. Wszystkie niecki basenowe zostaną wykonane ze stali nierdzewnej, co ma zapewnić trwałość, higienę i łatwość utrzymania.

W zachodniej części obiektu zaplanowano hol wejściowy, szatnie, restaurację z zapleczem gastronomicznym, pomieszczenia dla trenerów i ratowników oraz magazyn sprzętu.

Od strony północno-zachodniej wzniesiona zostanie 15-metrowa wieża o ażurowej konstrukcji, mieszcząca zjeżdżalnie wodne – zewnętrzne o długości ok. 140 m i 57 m oraz wewnętrzną o długości ok. 5 m, w tym ślizg w brodziku dla dzieci. Wieża będzie również punktem widokowym z wyjściem na taras z ogrodem, który znajdzie się na dachu niższej części budynku.

Warszawa inwestuje w pływalnie kryte

Warszawa dysponuje obecnie 29 krytymi pływalniami, działającymi w niemal każdej dzielnicy. Stolica stale inwestuje w rozwój i modernizację miejskich obiektów sportowych. Prace modernizacyjne prowadzone są m. in. na Mokotowie – w kompleksie przy ul. Niegocińskiej – oraz na Pradze-Północ, gdzie przebudowywana jest pływalnia przy ul. Jagiellońskiej.

Na Woli modernizowany jest obiekt Pływalni Nowa Fala przy ul. Garbińskiego, a w pływalniach Nowa Fala i Foka montowane są ozonatory. Modernizacje trwają również w pływalni we Włochach oraz w obiektach Ursynowskiego Centrum Sportu i Rekreacji. W ramach działań modernizacyjnych realizowana jest także Modernizacja Ośrodka Namysłowska, która obejmuje rozbiórkę istniejącego obiektu pływalni i budowę w tej samej lokalizacji nowej krytej pływalni 25-metrowej, a także powstanie ogólnodostępnego Miejsca Aktywności Sportów Miejskich. Projekt realizowany na terenie Gminnego Programu Rewitalizacji.

Zdaniem władz miasta nowa pływalnia przy ul. Ostródzkiej będzie drugim miejskim basenem na Białołęce – obok obiektu przy ul. Światowida – i ważnym elementem rozwoju infrastruktury sportowo-rekreacyjnej w północnej części Warszawy.

W Śródmieściu policjanci z Wydziału Poszukiwań i Identyfikacji Osób zatrzymali obywatela Mongolii ściganego czerwoną notą Interpolu. Z ustaleń funkcjonariuszy wynikało, że 50-latek ukrywał się w jednym z mieszkań w centrum miasta. Po wytypowaniu adresu policjanci zauważyli mężczyznę odpowiadającego rysopisowi osoby poszukiwanej przez Biuro Interpolu w Mongolii.

- Czerwona nota oznacza najwyższy stopień międzynarodowych poszukiwań i jest informacją dla służb wszystkich krajów, że poszukiwany jest niebezpiecznym przestępcą. To kategoria oznaczająca poszukiwania w celu aresztowania i ekstradycji - podaje Edyta Adamus z KSP.

Szef gangu z Mongolii

Podczas legitymowania okazało się, że 50-latek posługiwał się podrobionym paszportem mongolskim oraz fałszywą hiszpańską kartą pobytu. Dokumenty nie posiadały znaków wodnych, stempli ani oznaczeń urzędowych, a dane widniejące na nich nie figurowały w policyjnych systemach informacyjnych. Mężczyzna oświadczył, że kupił dokumenty w internecie, ponieważ wiedział o prowadzonych wobec niego poszukiwaniach.

Podczas przeszukania policjanci zabezpieczyli przy nim karty bankomatowe, których posiadania nie potrafił wyjaśnić. W mieszkaniu funkcjonariusze znaleźli również polskie karty pobytu czasowego, które straciły ważność. Zatrzymany trafił do policyjnego aresztu, a następnie został doprowadzony do prokuratury w związku z procedurą ekstradycyjną.

Mężczyzna był poszukiwany przez władze Mongolii za kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. Dzięki działaniom stołecznych policjantów procedura jego przekazania stronie mongolskiej została uruchomiona. Sprawa, której podstawą była czerwona nota, trafiła do prokuratury.

Na końcu postępowania to właśnie czerwona nota przesądzi o jego ekstradycji.