20 sierpnia mija 82. rocznica zdobycia przez powstańców warszawskich gmachu „Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej” przy ul. Zielnej 39. Opanowanie silnie bronionej „PAST-y” było jednym z najważniejszych sukcesów militarnych Powstania Warszawskiego i miało ogromne znaczenie dla morale walczącej stolicy. W Warszawie odbyły się uroczystości przypominające wydarzenia z 1944 roku.
Walki o charakterystyczny budynek w centrum miasta rozpoczęły się już w pierwszych dniach Powstania. Niemcy wykorzystywali obiekt jako ważny punkt systemu łączności, dlatego jego przejęcie należało do istotnych celów powstańczych oddziałów.
„PAST-a” była strategicznym punktem niemieckiej łączności
Przed wojną gmach przy ul. Zielnej należał do najwyższych budynków Warszawy. W czasie okupacji działała w nim nowoczesna centrala telefoniczna, mająca znaczenie dla niemieckiego systemu komunikacyjnego na terenie „Generalnego Gubernatorstwa”. Z tego powodu budynek był silnie chroniony i przygotowany do obrony.
Pierwsze powstańcze próby zdobycia obiektu rozpoczęły się 2 sierpnia 1944 roku. Kolejne ataki przez długi czas nie przynosiły oczekiwanego rezultatu, a walki należały do wyjątkowo ciężkich.
Przełom nastąpił 20 sierpnia
Decydujący szturm zakończył się sukcesem 20 sierpnia 1944 roku. Gmach został zdobyty przez żołnierzy „Batalionu Kiliński” dowodzonych przez rotmistrza Henryka Leliwę-Roycewicza, wspieranych przez inne oddziały „Armii Krajowej”.
Na szczycie budynku pojawiła się biało-czerwona flaga, którą można było dostrzec z wielu miejsc walczącej Warszawy. Dla mieszkańców oraz powstańców zdobycie „PAST-y” było symbolem sukcesu i dawało nadzieję w niezwykle trudnym okresie walk. Przejęcie obiektu pomogło również poprawić łączność pomiędzy oddziałami.
Warszawa przypomina o jednym z największych sukcesów Powstania
Podczas tegorocznych uroczystości przypomniano znaczenie zdobycia „PAST-y” oraz determinację uczestników walk. W liście przygotowanym na obchody prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski zwrócił uwagę na rolę współpracy i wspólnoty, dzięki którym możliwe było osiągnięcie jednego z najbardziej spektakularnych sukcesów powstańców.
Historyczny budynek pozostaje miejscem pamięci
Gmach dawnej „Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej” do dziś stoi przy ul. Zielnej 39 i pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc związanych z Powstaniem Warszawskim. Przy wejściu znajdują się tablice przypominające o uczestnikach walk oraz ofiarach wydarzeń z sierpnia 1944 roku.
82. rocznica zdobycia „PAST-y” przypada 20 sierpnia 2026 roku, dokładnie 82 lata po zwycięskim szturmie powstańców.

Napisz komentarz
Komentarze