Teatr opowiedziany przez plakaty. Rusza nowy cykl Muzeum Plakatu w Wilanowie.

Historia polskiej sceny będzie prezentowana z perspektywy grafiki. „Teatr dla Wszystkich” i „Muzeum Plakatu w Wilanowie” rozpoczynają projekt „Plakat Teatralny Tygodnia”. W kolejnych odsłonach internauci poznają dzieła pochodzące z muzealnej kolekcji, ich autorów, spektakle, którym towarzyszyły, oraz realia epoki, w której powstały.

Plakat jako część historii teatru

Na stronie „Teatru dla Wszystkich” uruchomiono specjalną przestrzeń poświęconą projektowi. Regularnie będą tam prezentowane reprodukcje wybranych plakatów teatralnych ze zbiorów „Muzeum Plakatu w Wilanowie”, będącego oddziałem „Muzeum Narodowego w Warszawie”.

Każdemu dziełu będzie towarzyszył tekst wyjaśniający zarówno jego formę artystyczną, jak i kontekst teatralny. Czytelnicy dowiedzą się więcej o autorach grafik, twórcach przedstawień, okolicznościach powstania spektakli oraz charakterystycznych zjawiskach danej epoki.

Za technologiczną stronę przedsięwzięcia odpowiada firma „LokoInvest”, która przygotowała specjalny moduł umożliwiający cyfrową prezentację cyklu.

Od reklamy spektaklu do samodzielnego dzieła sztuki

Projekt ma przypominać, że plakat teatralny nie pełnił wyłącznie funkcji informacyjnej czy promocyjnej. Przez dziesięciolecia był również autonomiczną wypowiedzią artystyczną i interpretacją przedstawienia dokonywaną przez grafika.

Za koncepcję merytoryczną oraz opracowanie materiałów odpowiada Bożena Pysiewicz – historyczka sztuki, kustoszka i edukatorka związana z „Muzeum Plakatu w Wilanowie”. W latach 2022–2025 była kuratorką placówki, a także współtworzyła wystawę stałą „Plakat polski. Kolekcja”, otwartą w 2026 roku.

Na początek Stanisław Wyspiański

Pierwszym bohaterem „Plakatu Teatralnego Tygodnia” został Stanisław Wyspiański. Zaprezentowano jego pracę stworzoną na wydarzenie, które odbyło się 20 lutego 1899 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie.

Plakat powstał w związku z odczytem Stanisława Przybyszewskiego oraz przedstawieniem dramatu Maurice’a Maeterlincka „Wnętrze”. Jest uznawany za jedno z najwcześniejszych osiągnięć polskiego artystycznego plakatu teatralnego, a jednocześnie stanowi najstarszy tego rodzaju obiekt znajdujący się w zbiorach wilanowskiego muzeum.

Pierwsza odsłona cyklu przybliża także związki dzieła z modernizmem oraz pokazuje, w jaki sposób Wyspiański wykorzystał grafikę do oddania atmosfery przedstawienia.

Ponad 120 lat historii polskiej sceny

W następnych tygodniach mają pojawiać się prace reprezentujące kolejne okresy rozwoju polskiego plakatu – od końca XIX wieku aż po projekty tworzone dla współczesnych premier teatralnych.

Z czasem „Plakat Teatralny Tygodnia” ma stworzyć internetowe archiwum, w którym historia polskiego teatru będzie opowiadana poprzez sztuki wizualne. Projekt ma łączyć wiedzę o przedstawieniach i artystach z obiektami przechowywanymi w jednej z najważniejszych kolekcji plakatu na świecie.

„Muzeum Plakatu w Wilanowie” zostało ponownie otwarte 14 marca 2026 roku. Jego wystawa stała „Plakat polski. Kolekcja” prezentuje grafikę w kontekście historii Polski, przemian społecznych oraz świata teatru, filmu, muzyki, mody i reklamy.