Reklama
Reklama

Sto lat temu na Wiśle pływały pancerniki. Warszawa przypomni niezwykłą historię polskiej floty rzecznej.

Sto lat temu na Wiśle pływały pancerniki. Warszawa przypomni niezwykłą historię polskiej floty rzecznej.
https://chatgpt.com/share/6afccb73-50d8-83eb-bb7f-22cc6ae3a393

Okręty wojenne na Wiśle, rzeczne pancerniki i historia zapomnianych flotylli – to temat wyjątkowego spotkania, które odbędzie się 26 listopada na barce Marina Warszawa. Wydarzenie będzie okazją do poznania dziejów polskiej żeglugi wojennej oraz przypomnienia setnej rocznicy podniesienia bandery na monitorach „Kraków” i „Wilno”. Uczestnicy wysłuchają dwóch wykładów poświęconych historii jednostek pływających po polskich rzekach.

Warszawska Wisła przez stulecia pełniła nie tylko funkcję ważnego szlaku handlowego i komunikacyjnego. Była także miejscem działalności polskich formacji wojskowych, których okręty uczestniczyły w walkach, ćwiczeniach i uroczystościach państwowych.

O tej mniej znanej części historii stolicy opowiedzą eksperci podczas kolejnego spotkania organizowanego przez Dzielnicę Wisła. Wydarzenie zaplanowano na czwartek, 26 listopada 2026 roku, o godz. 18.00 na barce Marina Warszawa.

Dwa wykłady o statkach i okrętach na Wiśle

W programie znalazły się dwa wystąpienia przybliżające historię polskiej żeglugi rzecznej.

Pierwsze, zatytułowane „Monitory krakowskie na Wiśle”, poprowadzi Michał Szpila, redaktor profilu „Zapomniana Flotylla” i pasjonat historii przemysłu okrętowego. Opowie o monitorach rzecznych, czyli specjalnych jednostkach wojennych przystosowanych do działania na wodach śródlądowych.

Drugim prelegentem będzie kapitan Andrzej Szczygielski, znawca tradycji wiślanych i autor publikacji poświęconych żegludze. Jego wykład „Historia bocznokołowców na Wiśle” przybliży dzieje charakterystycznych statków napędzanych kołami łopatkowymi.

Andrzej Szczygielski ma także osobiste doświadczenia związane z żeglugą pasażerską. W latach 1972–1974 pracował na statku „Generał Świerczewski”, kursującym między Warszawą a Gdańskiem.

Pierwsza polska flotylla wojenna powstała nad Wisłą

Historia polskiej żeglugi wojennej jest ściśle związana ze stolicą. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku właśnie tutaj rozpoczęto organizowanie Marynarki Wojennej. Pierwsze koszary marynarskie mieściły się nad Wisłą, u podnóża Zamku Królewskiego.

W tym samym roku utworzono Flotyllę Wiślaną, która stała się jedną z pierwszych formacji wojennych odrodzonego państwa. Jej bazą był Modlin, położony w miejscu, gdzie Narew łączy się z Wisłą.

Początkowo do celów wojskowych wykorzystywano odpowiednio przystosowane statki cywilne. Niektóre parowce bocznokołowe wyposażano w opancerzenie i uzbrojenie, dzięki czemu mogły wspierać działania polskich oddziałów.

W 1919 roku na Polesiu powstała również Flotylla Pińska. Z czasem przejęła ona główną rolę w polskiej żegludze wojennej na wodach śródlądowych. Choć Flotyllę Wiślaną rozwiązano w 1925 roku, okręty wojskowe nadal pojawiały się w Warszawie podczas ćwiczeń i uroczystości.

„Kraków” i „Wilno” – rzeczne pancerniki sprzed stu lat

Szczególnym punktem listopadowego spotkania będzie przypomnienie wydarzeń z 31 października 1926 roku. Tego dnia w Warszawie odbyła się uroczystość podniesienia bandery i poświęcenia dwóch monitorów rzecznych – „Kraków” i „Wilno”.

Jednostki zacumowały w pobliżu ówczesnego Mostu Kierbedzia. W ceremonii uczestniczył prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki.

Okręty miały po 35 metrów długości i 6 metrów szerokości. Były wyjątkowe także z innego powodu – należały do pierwszych polskich jednostek wojennych wybudowanych przez krajowych robotników w polskiej stoczni w Krakowie.

W 2026 roku mija dokładnie sto lat od tamtej uroczystości. Rocznica stała się okazją do przypomnienia historii polskiego przemysłu okrętowego oraz ludzi, którzy tworzyli wojskową żeglugę rzeczną.

Wojenne losy flotylli i pamięć zachowana nad Wisłą

Historia polskich okrętów rzecznych miała dramatyczny finał we wrześniu 1939 roku. Podczas kampanii obronnej jednostki Flotylli Pińskiej znalazły się w niezwykle trudnej sytuacji. Niski poziom wody ograniczał możliwości manewrowania, a postępująca ofensywa wojsk niemieckich i sowieckich uniemożliwiała skuteczne wykorzystanie części okrętów.

Załogi zostały zmuszone do zatopienia wielu jednostek, aby nie dostały się w ręce przeciwnika.

Dziś o działalności dawnych formacji przypominają między innymi nazwy warszawskich bulwarów Flotylli Wiślanej i Flotylli Pińskiej, położonych na lewym brzegu Wisły.

Listopadowe spotkanie będzie okazją, by spojrzeć na historię rzeki z nieco innej perspektywy – nie tylko jako miejsca wypoczynku i transportu, lecz także ważnego fragmentu polskiego dziedzictwa wojskowego.

Kiedy i gdzie odbędzie się spotkanie?

Wydarzenie poświęcone historii polskiej żeglugi rzecznej odbędzie się 26 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 na barce Marina Warszawa.

W programie przewidziano wykłady Michała Szpili i kapitana Andrzeja Szczygielskiego, którzy przybliżą uczestnikom historię flotylli wojennych, monitorów rzecznych oraz dawnych statków pasażerskich.

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Reklama
NAPISZ DO NAS

Masz temat dotyczący Warszawy? Napisz do nas. Zajmiemy się Twoją sprawą.

Reklama
Reklama
Reklama