W artykule omówiono możliwości leczenia żylaków u pacjentów po przebytej zakrzepicy. Przedstawiono warunki, które muszą zostać spełnione, aby leczenie było bezpieczne. Opisano metody terapeutyczne uznawane za odpowiedniejsze w tej grupie pacjentów. Zwrócono uwagę na znaczenie indywidualnej kwalifikacji lekarskiej. Podkreślono także rolę właściwego momentu rozpoczęcia leczenia.
Dlaczego aktywna zakrzepica wyklucza leczenie operacyjne żylaków?
Zakrzepica żył polega na powstaniu skrzepliny w świetle naczynia, co prowadzi do upośledzenia odpływu krwi. W ostrej, aktywnej fazie zmiana ta może być niestabilna i wiązać się zryzykiem powiększania się skrzepliny lub jej oderwania. Niestety, każdy zabieg wykonywany w obrębie układu żylnego w tym okresie może nasilić proces zakrzepowy. Manipulacja w żyłach powierzchownych wpływa bowiem na hemodynamikę całego układu żylnego kończyny.
Dodatkowym czynnikiem jest konieczność stosowania leczenia przeciwzakrzepowego, które zwiększa ryzyko krwawień okołooperacyjnych.
Z tych powodów w aktywnej fazie zakrzepicy leczenie operacyjne żylaków jest przeciwwskazane i musi zostać odroczone do czasu stabilizacji stanu układu żylnego.
Kiedy można rozważyć leczenie żylaków po przebytej zakrzepicy?
Przebyta zakrzepica nie stanowi przeciwwskazania do leczenia żylaków. Po ustabilizowaniu stanu układu żylnego u wybranych pacjentów możliwe jest rozważenie dalszego postępowania. Jednak kwalifikacja do leczenia zawsze należy do lekarza prowadzącego.
Leczenie żylaków może być rozważane wtedy, gdy:
- nie ma cech aktywnej zakrzepicy,
- badanie USG potwierdza stabilny stan układu żylnego,
- drożność żył głębokich jest zachowana lub stan pozakrzepowy jest ustabilizowany,
- utrzymują się objawy niewydolności żylnej, takie jak obrzęki, ból lub uczucie ciężkości,
- żylaki nasilają dolegliwości zespołu pozakrzepowego,
- leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy.
Z kolei z leczenia żylaków należy zrezygnować lub je odroczyć, gdy:
- występują cechy czynnego procesu zakrzepowego,
- drożność żył głębokich jest istotnie upośledzona,
- ryzyko powikłań przewyższa potencjalne korzyści,
- stan ogólny pacjenta nie pozwala na bezpieczne przeprowadzenie zabiegu.
Bezpieczne metody leczenia żylaków po zakrzepicy żył głębokich
Należy również pamiętać, że nie każda metoda leczenia żylaków jest odpowiednia dla pacjentów po przebytej zakrzepicy. Preferuje się przede wszystkim metody jak najmniej obciążające, o ograniczonej ingerencji w hemodynamikę kończyny. Wynika to z konieczności ochrony układu żylnego przed ponowną destabilizacją przepływu krwi oraz ograniczenia ryzyka nawrotu zakrzepicy lub powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Dlatego też do najczęstszych opcji u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów należą:
- skleroterapia (w tym skleroterapia pianowa) – stosowana selektywnie, po dokładnej ocenie odpływu żylnego,
- procedury endowaskularne (np. laserowe lub z użyciem energii termicznej) – wykonywane z zachowaniem szczególnej ostrożności i po potwierdzeniu stabilnego stanu żył głębokich.
Leczenie (po odpowiedniej kwalifikacji lekarskiej) tymi metodami możliwe jest m.in. w Kriocentrum.
Po jakim czasie od zakończenia terapii przeciwzakrzepowej można rozpocząć leczenie żylaków?
Moment rozważenia leczenia żylaków zależy od przebiegu zakrzepicy, skuteczności terapii przeciwzakrzepowej oraz aktualnego stanu układu żylnego. Termin ewentualnego leczenia ustalany jest indywidualnie przez lekarza prowadzącego, na podstawie oceny klinicznej oraz badań obrazowych.
Najczęściej jednak bierze się pod uwagę kilkumiesięczny odstęp od zakończenia terapii przeciwzakrzepowej. Oczywiście, o ile nie występują cechy aktywnego procesu zakrzepowego i stan żył pozostaje stabilny.
Czego unikać po zakrzepicy przy planowaniu leczenia żylaków?
Planowanie leczenia żylaków po przebytej zakrzepicy wymaga szczególnej ostrożności. Jest to bowiem stan obciążony podwyższonym ryzykiem powikłań. Dlatego kluczowe znaczenie ma unikanie działań, które mogą zaburzyć stabilność układu żylnego lub zwiększyć ryzyko nawrotu zakrzepicy.
Po przebytej zakrzepicy należy unikać:
- podejmowania leczenia bez wcześniejszej kwalifikacji lekarskiej i aktualnego badania USG,
- zabiegów wykonywanych profilaktycznie,
- metod oferowanych bez jasnej informacji o wpływie na układ żylny po zakrzepicy,
- intensywnych, rozległych procedur chirurgicznych bez jednoznacznych wskazań,
- nagłego odstawiania lub modyfikowania leczenia przeciwzakrzepowego bez konsultacji,
- ośrodków i gabinetów, które nie mają doświadczenia w leczeniu pacjentów po zakrzepicy.
W tej grupie pacjentów szczególnie ważne jest też indywidualne podejście, doświadczenie zespołu leczącego oraz świadome ważenie potencjalnych korzyści i ryzyka.
Jeśli szukasz sprawdzonego lekarza flebologa w Warszawie, to skontaktuj się z Kriocentrum
Źródła:
https://www.mp.pl/zakrzepica/ekspert/wywiady/304160,czy-pozakrzepowa-niewydolnosc-zyl-glebokich-jest-przeciwwskazaniem-do-operacji-zylakow
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470194/
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213333X24002646
